Αθήνα, 24 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους Υπουργούς

• Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

• Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

• Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

ΘΕΜΑ: «Ανάγκη αναθεώρησης των όρων συμμετοχής στο Πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού 2026–2027 για άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους»

Η ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις σε προγράμματα κοινωνικής πολιτικής συνιστά βασική υποχρέωση της Πολιτείας και δείκτη κοινωνικής συνοχής. Ιδίως σε περιόδους αυξημένων οικονομικών πιέσεων, η στήριξη αυτών των πολιτών δεν μπορεί να είναι αποσπασματική ή περιοριστική, αλλά οφείλει να ανταποκρίνεται στις πραγματικές τους ανάγκες.

Στο πλαίσιο αυτό, ο σχεδιασμός του Προγράμματος Κοινωνικού Τουρισμού για την περίοδο 2026–2027 αναδεικνύει μια σειρά από ζητήματα που εγείρουν εύλογους προβληματισμούς ως προς την επάρκεια και τη δικαιοσύνη των προβλεπόμενων ρυθμίσεων. Ειδικότερα, η πρόβλεψη για ένταξη ως ωφελούμενων μόνο των τέκνων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, καθώς και η απαίτηση το ποσοστό αυτό να είναι ισόβιο, αφήνει εκτός σημαντικό αριθμό παιδιών και οικογενειών που αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες, παρότι φέρουν αναγνωρισμένη αναπηρία σε χαμηλότερο ποσοστό.

Παράλληλα, η υφιστάμενη διαδικασία για τη χορήγηση συνοδού βασίζεται σε αυστηρά κριτήρια και σε πρόσθετες διοικητικές προϋποθέσεις, γεγονός που συχνά λειτουργεί αποτρεπτικά ή δημιουργεί καθυστερήσεις, περιορίζοντας στην πράξη τη δυνατότητα αξιοποίησης του προγράμματος από άτομα που έχουν ουσιαστική ανάγκη υποστήριξης κατά τη μετακίνησή τους.

Επιπλέον, η οικονομική κατάσταση των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους παραμένει επιβαρυμένη. Το αυξημένο κόστος διαβίωσης, που συνδέεται με ανάγκες υγείας, φροντίδας, μετακίνησης και ειδικού εξοπλισμού, σε συνδυασμό με τις γενικότερες ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, εντείνει τον κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Τα δεδομένα αυτά καταδεικνύουν ότι απαιτείται πιο στοχευμένη και διευρυμένη μέριμνα στα κοινωνικά προγράμματα.

Τέλος, παρατηρείται ότι το σύστημα μοριοδότησης του προγράμματος δεν αποτυπώνει επαρκώς τη συνολική επιβάρυνση που συνεπάγεται η ύπαρξη αναπηρίας σε επίπεδο οικογένειας ενώ τα εισοδηματικά κριτήρια δεν φαίνεται να λαμβάνουν υπόψη το αυξημένο πραγματικό κόστος διαβίωσης αυτών των νοικοκυριών.

Τα παραπάνω ζητήματα έχουν ήδη επισημανθεί αναλυτικά και τεκμηριωμένα και από την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), που με σχετική επιστολή της προς τα αρμόδια Υπουργεία καταγράφει τις δυσλειτουργίες του προγράμματος και προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την άρση των αποκλεισμών.

Με βάση τα παραπάνω,

Ερωτώνται, κατ’ αρμοδιότητα, οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Προτίθενται να διευρύνουν τα κριτήρια ένταξης στο πρόγραμμα, ώστε να συμπεριληφθούν όλα τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας από 50% και άνω, ανεξαρτήτως του αν η σχετική γνωμάτευση είναι εφ’ όρου ζωής;
2. Υπάρχει σχεδιασμός για απλούστευση και ευελιξία στη διαδικασία έγκρισης συνοδού, ώστε να εξασφαλίζεται στην πράξη η συμμετοχή όσων έχουν ανάγκη υποστήριξης;
3. Εξετάζεται η προσαρμογή των εισοδηματικών ορίων, ώστε να ανταποκρίνονται στις αυξημένες οικονομικές επιβαρύνσεις που συνεπάγεται η αναπηρία;
4. Ποια πρόσθετα μέτρα προτίθεται να λάβει η Κυβέρνηση για τη συνολική ενίσχυση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία σε κοινωνικά προγράμματα, ιδίως σε συνθήκες αυξημένου κόστους ζωής;

Οι Ερωτώντες/ώσες Βουλευτές

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Γαβρήλος Γεώργιος

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Καλαματιανός Διονύσιος – Χαράλαμπος

Ακρίτα Έλενα

Γιαννούλης Χρήστος

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παπαηλιού Γεώργιος

Ψυχογιός Γεώργιος