Αθήνα 13 Μαΐου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: «Περιβαλλοντική «βόμβα» η ρύπανση της λίμνης Βόλβης στη Θεσσαλονίκη»

Η εικόνα που αποκαλύφθηκε στο υδατόρεμα από τον Σοχό έως το Σχολάρι και τη λίμνη Βόλβη αποτελεί ηχηρή απόδειξη της απουσίας ουσιαστικής εποπτείας, πρόληψης και περιβαλλοντικών ελέγχων σε μία από τις σημαντικότερες προστατευόμενες περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας.

Ο εντοπισμός υγρών αποβλήτων με έντονη δυσοσμία που καταλήγουν στη λίμνη Βόλβη μέσω του ρέματος Προφήτη, προκαλούν σοβαρά ερωτήματα, ιδιαίτερα από τη στιγμή που παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί και κατά το παρελθόν στην ίδια περιοχή. Το γεγονός αυτό δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για το κατά πόσο υπήρχε επαρκής παρακολούθηση και έλεγχος ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως τέτοια φαινόμενα και να αποτρέπεται η επανάληψή τους.

Το συμβάν κρίνεται ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς στην εγγύτερη περιοχή βρίσκεται και το αντλιοστάσιο που υδροδοτεί το Σχολάρι, ενώ σύμφωνα με επισημάνσεις του Δήμου Βόλβης υπάρχει κίνδυνος διείσδυσης ρύπων στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα λόγω της μορφολογίας του εδάφους. Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα ενδέχεται να μην περιορίζεται μόνο στα επιφανειακά ύδατα, αλλά να εξελίσσεται σε απειλή για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια των κατοίκων. Επιπλέον, Η πιθανή ρύπανση της λίμνης Βόλβης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς πρόκειται για προστατευόμενη περιοχή του Δικτύου NATURA 2000 με κωδικό GR1220001, με ιδιαίτερη οικολογική αξία και σημαντική βιοποικιλότητα. Στη λίμνη ενδημεί, μεταξύ άλλων, το προστατευόμενο είδος ψαριού Γελάρτσα, το οποίο βρίσκεται αυτή την περίοδο σε φάση αναπαραγωγής.

Ωστόσο, το πλέον κρίσιμο πολιτικό και διοικητικό ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η εμφανής αποδυνάμωση των μηχανισμών περιβαλλοντικής επιτήρησης στην περιοχή. Με πολιτική επιλογή του κου Χατζηδάκη, μέσω του ν. 4685/2020, καταργήθηκαν οι Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, που ασκούσαν καθημερινή παρουσία και εποπτεία στον υδροβιότοπο. Η αντικατάστασή τους από έναν υπερσυγκεντρωτικό οργανισμό με έδρα την Αθήνα (ΟΦΥΠΕΚΑ), χωρίς επαρκές προσωπικό και ουσιαστική επιχειρησιακή παρουσία στις τοπικές μονάδες, δημιούργησε ένα σοβαρό κενό ελέγχου. Η σημερινή εικόνα των υδατικών συστημάτων της περιοχής της Βόλβης εκθέτει ευθέως εκείνες τις επιλογές της κυβέρνησής σας. Και δυστυχώς δεν είναι η πρώτη φορά που οι συνέπειες αυτής της επιλογής γίνονται ορατές. Το ίδιο μοντέλο αποδυνάμωσης της τοπικής περιβαλλοντικής εποπτείας είχε αναδειχθεί και στις περιπτώσεις των μεγάλων πυρκαγιών των τελευταίων ετών, όπου η έλλειψη συστηματικής παρακολούθησης, πρόληψης και έγκαιρης προειδοποίησης συνέβαλε στην καταστροφή μοναδικών φυσικών οικοσυστημάτων. Όταν καταργούνται δομές με παρουσία στο πεδίο και αντικαθίστανται από συγκεντρωτικά σχήματα χωρίς επαρκή στελέχωση, το αποτέλεσμα  είναι οι παρεμβάσεις να γίνονται κατόπιν εορτής, όταν οι επιπτώσεις έχουν πλέον διογκωθεί.

Τελικά, ο περίφημος ν. 4685/2020, που παρουσιάστηκε τότε από τον εμπνευστή του κο Χατζηδάκη, ως «εκσυγχρονισμός» της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, φαίνεται πως στην πράξη κατάφερε κυρίως να εκσυγχρονίσει την απουσία ελέγχων. Γιατί όταν σε μια προστατευόμενη περιοχή εμφανίζονται επαναλαμβανόμενα φαινόμενα ρύπανσης χωρίς έγκαιρη παρέμβαση, δύσκολα μπορεί κανείς να μιλά για αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος.

Επειδή το ενδεχόμενο της  ρύπανσης της λίμνης Βόλβης δεν πλήττει μόνο τη συγκεκριμένη περιοχή αλλά ολόκληρο το νομό Θεσσαλονίκης.

Επειδή η ρύπανση αυτή ενδέχεται να επηρεάσει την ποιότητα όχι μόνο των επιφανειακών υδάτων αλλά και των υπογείων συνιστώντας παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία των κατοίκων της περιοχής.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Σε ποιες ενέργειες έχουν προβεί οι αρμόδιες υπηρεσίες Περιβάλλοντος; Έχουν διερευνηθεί τα αίτια; Αν ναι, ποια είναι αυτά;
2. Έχουν διενεργηθεί δειγματοληψίες για να διαπιστωθεί αν η ρύπανση έφτασε  στη Λίμνη; Πότε και ποια τα αποτελέσματα τους;
3. Ποιος είναι ο αριθμός των ελέγχων που διενεργήθηκαν κατά τα έτη 2022 – 2026 σε δραστηριότητες της γύρω περιοχής;
4. Ποια είναι τα ευρήματα από τους παραπάνω ελέγχους για τα έτη 2022-2026;
5. Έχει γίνει επαρκής διερεύνηση για την πιθανότητα ρύπανσης και στα υπόγεια ύδατα καθώς και στην περιοχή του αντλιοστασίου; Αν ναι, από ποιον φορέα  και ποια είναι τα αποτελέσματα;
6. Ποια μέτρα θα λάβει για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις του συμβάντος και ποια για να αποκαταστήσει τυχόν βλάβες στο οικοσύστημα;
7. Ποιος είναι ο συνολικός αριθμός του προσωπικού του ΟΦΥΠΕΚΑ και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, που διενεργεί περιβαλλοντικούς ελέγχους στην περιοχή;
8. Υπάρχει και ποιος είναι ο σχεδιασμός για να αποτραπούν παρόμοια φαινόμενα στο μέλλον και να προστατευτεί ο υδροβιότοπος της λίμνης Βόλβης;
9. Εφαρμόζεται πρόγραμμα περιβαλλοντικής παρακολούθησης των υδατικών συστημάτων της περιοχής; Από ποιον φορέα και σε τι συνίσταται η παρακολούθηση;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Γιαννούλης Χρήστος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Κοντοτόλη Μαρίνα

Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Τσαπανίδου Παρθενόπη (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος