Την άμεση λήψη στοχευμένων μέτρων για την αντιστροφή της βαθιάς και παρατεταμένης φτώχειας και υπανάπτυξης που πλήττει τη Δυτική Ελλάδα ζητούν, με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους αρμόδιους Υπουργούς, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, Διονύσιος-Χαράλαμπος Καλαματιανός, Μίλτος Ζαμπάρας και Αικατερίνη Νοτοπούλου.

Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας εξακολουθεί να βρίσκεται μεταξύ των πλέον οικονομικά ασθενών περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταλαμβάνοντας την 5η θέση στη φτώχεια σε επίπεδο Ε.Ε. και αποτελώντας, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ, την φτωχότερη Περιφέρεια της χώρας.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά:

• Το κατά κεφαλήν εισόδημα φθάνει μόλις στο 49% του ευρωπαϊκού μέσου όρου,
• το ποσοστό των κατοίκων που ζουν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού υπερβαίνει το 30%,
• ενώ παρουσιάζεται πολυετής υστέρηση σε κρίσιμες υποδομές, υψηλή ανεργία και χαμηλή παραγωγικότητα.

Παρά τα συγκριτικά πλεονεκτήματά της, η Δυτική Ελλάδα πλήττεται από χαμηλή επενδυτική δραστηριότητα, αποδυνάμωση της παραγωγικής βάσης και ελλιπή αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων, παρά τις περί αντιθέτου διακηρύξεις της κυβέρνησης και της περιφερειακής αρχής.

Ιδιαίτερα κρίσιμη θεωρείται η ανάγκη διερεύνησης της πραγματικής απορρόφησης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων (ΕΣΠΑ 2014–2020 και 2021–2027), του βαθμού υλοποίησης των έργων, καθώς και των στοχευμένων παρεμβάσεων που προβλέπει η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της φτώχειας και την ενίσχυση της απασχόλησης, της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας.

Οι βουλευτές ζητούν από τους αρμόδιους Υπουργούς:

1. Αναλυτικά στοιχεία απορρόφησης των πόρων ΕΣΠΑ στη Δυτική Ελλάδα, ανά τομέα παρέμβασης.
2. Τον αριθμό και την κατάσταση των έργων που έχουν ενταχθεί στα Περιφερειακά Προγράμματα: όσα ολοκληρώθηκαν, εκκρεμούν ή απεντάχθηκαν.
3. Τα συγκεκριμένα μέτρα που υλοποιούνται ή σχεδιάζονται για την αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, ιδίως για τις πλέον ευάλωτες ομάδες.
4. Τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για ενίσχυση της παραγωγικότητας, της μεταποίησης, της αγροδιατροφής, της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας.
5. Τη δημιουργία Ειδικού Προγράμματος Περιφερειακής Ανάκαμψης, το οποίο θα απαντά στα διαρθρωτικά προβλήματα της Περιφέρειας.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών,

Ανάπτυξης,

Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής

Θέμα: «Αναγκαιότητα άμεσων και ολοκληρωμένων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της βαθιάς και παρατεταμένης φτώχειας στη Δυτική Ελλάδα – Βελτιστοποίηση της αξιοποίηση των πολιτικών συνοχής της Ε.Ε., του ΕΣΠΑ και των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων»

Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Eurostat και άλλων ευρωπαϊκών και εθνικών φορέων, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον φτωχών περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταλαμβάνοντας την 5η θέση σε επίπεδο φτώχειας. Παράλληλα, έρευνα της ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ την κατατάσσει ως την πιο φτωχή περιφέρεια της χώρας.

Τα στοιχεία καταδεικνύουν χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα — μόλις το 49% του μέσου όρου της Ε.Ε. σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPS) — υψηλό ποσοστό πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, που υπερβαίνει το 30%, μακροχρόνια ανεργία και σοβαρή υστέρηση σε κρίσιμες υποδομές, όπως οδικά, σιδηροδρομικά και αγροτικά δίκτυα. Παράλληλα, η παραγωγική βάση της Περιφέρειας παραμένει αδύναμη, γεγονός που δυσχεραίνει την ουσιαστική οικονομική και κοινωνική σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό και τον εγχώριο μέσο όρο.

Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα της Δυτικής Ελλάδας — γεωγραφική θέση, αγροτική παραγωγή, πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα, φυσικό περιβάλλον και λιμενικές υποδομές — η Περιφέρεια αντιμετωπίζει προβλήματα αποβιομηχάνισης, χαμηλής επενδυτικής δραστηριότητας και ελλιπών μεταφορικών υποδομών. Η ανεργία νέων και γυναικών παραμένει υψηλή, ενώ η διαρροή επιστημονικού και εξειδικευμένου δυναμικού προς το εξωτερικό, η μειωμένη απορρόφηση πόρων και η αναποτελεσματική κατανομή τους, καθώς και η έλλειψη ολοκληρωμένου περιφερειακού αναπτυξιακού σχεδίου, επιδεινώνουν την κατάσταση.

Σε επίπεδο παραγωγής, η Περιφέρεια συνεισφέρει μόλις 4,41% στο συνολικό ΑΕΠ της χώρας, παρά τη στρατηγική γεωγραφική θέση της και τη σημαντική παρουσία πανεπιστημιακών και ερευνητικών ιδρυμάτων. Η πραγματική εικόνα από το 2019 έως σήμερα εμφανίζει διαρκή επιδείνωση, εγκλωβίζοντας τη Δυτική Ελλάδα σε έναν φαύλο κύκλο φτώχειας, χαμηλής παραγωγικότητας και υποεπένδυσης.

Παράλληλα, η αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων — όπως οι πόροι της Πολιτικής Συνοχής, τα Περιφερειακά Προγράμματα ΕΣΠΑ, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και τα νέα προγράμματα της Ε.Ε. — δεν αποδίδει τα επιθυμητά αποτελέσματα για την αναπτυξιακή επανεκκίνηση της Περιφέρειας.

Τα παραπάνω στοιχεία αναδεικνύουν την ανάγκη το κεντρικό κράτος, αλλά και η τοπική αυτοδιοίκηση να δώσουν έμφαση και να εφαρμόσουν, όχι μόνο τις οριζόντιες, εθνικού επιπέδου πολιτικές, αλλά και πολιτικές που θα βασίζονται στα τοπικά χαρακτηριστικά της Περιφέρειας και θα απαντούν στις τοπικού επιπέδου προκλήσεις που υπάρχουν.

Επειδή η συσχέτιση μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης και της φτώχειας είναι δεδομένη,

Επειδή η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας μειονεκτεί φανερά έναντι των άλλων ευρωπαϊκών αλλά και εγχώριων Περιφερειών

Επειδή το ποσοστό ατόμων σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας είναι εξαιρετικά υψηλό γεγονός που υποδεικνύει δομικά κοινωνικά προβλήματα,

Επειδή η Πολιτική Συνοχής και το ΕΣΠΑ έχουν ως θεμελιώδη αρχή τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, κάτι που στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτυγχάνει,

Επειδή απαιτείται άμεσο, ολοκληρωμένο και στοχευμένο σχέδιο περιφερειακής ανασυγκρότησης,

.Ερωτώνται οι κ. Υπουργοί,

1. Ποιο είναι το ακριβές ποσοστό απορρόφησης των πόρων των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2014–2020 και 2021–2027 στη Δυτική Ελλάδα, ανά τομέα παρέμβασης;

2. Πόσα από τα έργα που εντάχθηκαν στα ανωτέρω Περιφερειακά Προγράμματα ολοκληρώθηκαν, ποια εκκρεμούν και ποια απεντάχθηκαν;

3. Ποια μέτρα προβλέπονται για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στην Περιφέρεια, ιδίως για τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (άνεργοι, νέοι, αγροτικό και μεταποιητικό δυναμικό);

4. Ποιες πρωτοβουλίες θα αναλάβει η κυβέρνηση για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, της αγροδιατροφής, της μεταποίησης και της καινοτομίας, ώστε να ενισχυθεί η παραγωγική βάση και η απασχόληση;

5. Σχεδιάζει η Κυβέρνηση τη δημιουργία Ειδικού Προγράμματος Περιφερειακής Ανάκαμψης της Δυτικής Ελλάδας που θα περιλαμβάνει ολοκληρωμένη στρατηγική για παραγωγικές επενδύσεις δεδομένων των διαθρωτικών προβλημάτων της Περιφέρειας;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Καλαματιανός Διονύσιος-Χαράλαμπος

Ζαμπάρας Μιλτιάδης ( Μίλτος)

Νοτοπούλου Αικατερίνη