Αθήνα,  16 Οκτωβρίου 2025

Ερώτηση

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Εξωτερικών

Περιβάλλοντος & Ενέργειας

Θέμα: Δεσμεύεται η κυβέρνηση για τη συνέχιση του έργου ηλεκτρικής σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου;

Σήμερα, το στρατηγικής σημασίας έργο υποδομής Great Sea Interconnector (GSI), με χρηματοδότηση της ΕΕ, καρκινοβατεί ενώ οι σχέσεις Αθήνας και Λευκωσίας περνούν πρωτόγνωρη, με ανυπολόγιστες συνέπειες, κρίση, την ώρα που η Τουρκία ξεδιπλώνει προκλητικά την αναθεωρητική ατζέντα της “Γαλάζιας Πατρίδας” που αμφισβητεί συστηματικά την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου. Οι δηλώσεις του Τούρκου προέδρου σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του από τη ΓΣ του ΟΗΕ – “Η στάση μας όσον αφορά τους πόρους της Μεσογείου είναι σαφής. Παίρνουμε το μερίδιο που μας αναλογεί από αυτούς τους πόρους και συνεργαζόμαστε με τους γείτονές μας με βάση την αρχή του αμοιβαίου οφέλους” και “η αποφασιστική στάση της Τουρκίας οδηγεί σε αναθεώρηση των υπολογισμών στην περιοχή” – είναι σαφείς ως προς τις προθέσεις της γείτονος.

Οι πρόσφατες (5/10) δηλώσεις του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, ότι “η Κυπριακή Κυβέρνηση δεν εκβιάζεται από κανέναν επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ και η Κυπριακή Κυβέρνηση είναι εδώ για να στηρίξει μόνο τα συμφέροντα του κυπριακού λαού”, αποτύπωσαν την ρήξη στις σχέσεις με την Αθήνα. Με τις δηλώσεις του ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης σχολίαζε ανάρτηση της κυπριακής ιστοσελίδας philenews  σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τίτλο “Αποκαλυπτικό: Κήρυξε πόλεμο ο ΑΔΜΗΕ για το καλώδιο – Επιστολή βόμβα στη ΡΑΕΚ – Ετοιμάζεται για προσφυγή στη δικαιοσύνη”. Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν αναστάτωση στην Ελληνική κυβέρνηση και έκτακτη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου με τη συμμετοχή της ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και του ΑΔΜΗΕ. Στην ανάρτησή της ιστοσελίδα της εφημερίδας “Φιλελεύθερος” το Σάββατο 4/10, αναφέρθηκε σε νέα εμπλοκή στην κατασκευή του έργου, αλλά και το ρήγμα στις σχέσεις Ελλάδας – Κύπρου που ανέκυψε όταν ο ΑΔΜΗΕ με επιστολή της προς τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας της Κύπρου φέρεται ότι απαιτεί ποσό 251 εκατ. ευρώ για τις δαπάνες που έχουν καταβληθεί μέχρι σήμερα, παρά όσα προβλέπονται στο πλαίσιο συμφωνίας των δύο χωρών.

Στις 6/10 ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Μαρινάκης δήλωνε σχετικά ότι “σε ό,τι αφορά στην πορεία του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης, το οποίο θα ωφελήσει πριν και πάνω από όλα ενεργειακά την Κύπρο, αυτή συνδέεται με την επίλυση οικονομοτεχνικών εκκρεμοτήτων και από την μη αμφισβήτηση της βιωσιμότητάς του”.

Την ίδια ημέρα, 6/10, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΙ, ο κ. Υπουργός Εξωτερικών διαβεβαίωνε ότι η κυβέρνηση στηρίζει “ανεπιφύλακτα, χωρίς αστερίσκους, χωρίς καμία υποσημείωση” το έργο. Πρόσθεσε ωστόσο ότι η κυβέρνηση “αναμένει” ότι “θα υπάρξει μια τέτοια καθολική στήριξη και από την πλευρά της Κύπρου, να λυθούν οι όποιες εκκρεμότητες και στη συνέχεια η δική μας επιθυμία και βούληση είναι η πόντιση του καλωδίου να συνεχιστεί κανονικά”. Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι θα παραμείνει “η σημερινή κατάσταση” (δηλαδή το έργο θα παραμείνει παγωμένο) μέχρις ότου “αρθούν οι εκκρεμότητες και υπάρξει μια ενιαία στάση για δέσμευση”.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο Open TV τόνισε ότι “η Ελληνική Δημοκρατία δεν εκβιάζει” και επέρριπτε τις ευθύνες για την καθυστέρηση του έργου στην Κύπρο, μιλώντας για “αλληλοσυγκρουόμενα μηνύματα που εκπέμπονται από τη Λευκωσία”.

Στην Ολομέλεια της Βουλής, στις 10/10 ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος απαντώντας σε ερώτηση που κατέθεσε ο ανεξάρτητος βουλευτής Μάριος Σαλμάς  για ζητήματα που έχουν προκύψει μεταξύ Ελλάδας – Κύπρου σχετικά με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης, υποστήριξε ότι πρόκειται για “τεχνικές διαφορές” μεταξύ των ρυθμιστών του έργου. 

Παρά τις προσπάθειες να πέσουν οι τόνοι μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας, το γεγονός παραμένει: το στρατηγικής σημασίας έργο υποδομής βρίσκεται στον αέρα εξαιτίας:

1. Της τουρκικής επιθετικότητας που, στο πλαίσιο της αναθεωρητικής ατζέντας της “Γαλάζιας Πατρίδας”, αμφισβητεί το κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδας να ποντίσει το καλώδιο στην Κάσο,
2. Της επικίνδυνης ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που, στο πλαίσιο της δεδομένης και προβλέψιμης συμμάχου, κάνει πίσω μπροστά στην τουρκική προκλητικότητα, επιλέγοντας την ίδια στιγμή να ανεβάσει τους τόνους κατά της… Λευκωσίας,
3. Των σοβαρών ρυθμιστικών και οικονομοτεχνικών εκκρεμοτήτων για τις οποίες υπάρχει ισχυρή διάσταση μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας.

Παράλληλα, όπως επιβεβαίωσε η Ευρωπαία Εισαγγελέας Κοβέσι κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στην Αθήνα, υπάρχει σε εξέλιξη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, το πρακτορείο Ρώυτερς, που έλαβε σχετική γραπτή απάντηση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, έγραψε ότι “Ευρωπαίοι  εισαγγελείς διερευνούν πιθανά ποινικά αδικήματα που σχετίζονται με ένα χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο ύψους 1.9 δις ευρώ για την κατασκευή υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου που θα συνδέει την Ευρώπη με την Ανατολική Μεσόγειο όπως δήλωσαν οι Πρόεδρος της Κύπρου και η αρμόδια Εισαγγελική Αρχή”.

Τούτων δοθέντων,

Ερωτώνται κατ’ αρμοδιότητα οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Η ελληνική κυβέρνηση εξακολουθεί να θεωρεί απαραίτητο το στρατηγικής σημασίας έργο υποδομής Great Sea Interconnector;
2. Η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να δεσμεύεται στη συνέχισή του, πράττοντας όλες τις δέουσες ενέργειες για αυτή;
3. Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου, τεχνικό ζήτημα;
4. Γιατί η κυβέρνηση επέλεξε, μέσω του ΑΔΜΗΕ, να επιρρίψει τις ευθύνες για την καθυστέρηση του έργου στην κυπριακή πλευρά;
5. Πότε θα επανέλθει το ιταλικό ερευνητικό πλοίο σε δράση;
6. Είναι απαραίτητες οι βυθομετρήσεις; Αν ναι, θα προχωρήσουν σε αυτές και πότε;
7. Σε ποια φάση ακριβώς βρίσκονται οι σχέσεις του ΑΔΜΗΕ με τη γαλλική NEXANS στην οποία έχει αναθέσει την κατασκευή του καλωδίου και η οποία σήμερα, επειδή το έργο καρκινοβατεί, ζητά να της καταβληθούν τα έξοδα, στο πλαίσιο των σχετικών ρητρών;
8. Που ξοδεύτηκαν τα 300 εκατομμύρια ευρώ του ΑΔΜΗΕ “για την υλοποίηση του συμβολαίου” όπως γενικά παραδέχθηκε ο κ. Τσάφος στη Βουλή χωρίς όμως να γίνει συγκεκριμένος;
9. Ποιο είναι το συνολικό ποσό των ρητρών που έχει πληρώσει μέχρι σήμερα η Ελλάδα;
10.  Εντέλει, τι ακριβώς θα στοιχίσει στον Έλληνα φορολογούμενο η παταγώδης αποτυχία της κυβέρνησης στη διαχείριση του στρατηγικού αυτού έργου και οπισθοχώρησή της έναντι της τουρκικής προκλητικότητας;

Οι Ερωτώσες Βουλεύτριες και οι Ερωτώντες Βουλευτές

Δούρου Ειρήνη (Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης (Μίλτος)

Καλαματιανός Διονύσης-Χαράλαμπος

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Γεροβασίλη Όλγα

Γιαννούλης Χρήστος

Κόκκαλης Βασίλειος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος (Κώστας)

Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)

Παπαηλιού Γεώργιος  

Παππάς Νικόλαος

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Ψυχογιός Γεώργιος