Κοινή ερώτηση προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κατέθεσαν ο Βουλευτής Αχαΐας και Τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ανδρέας Παναγιωτόπουλος και ο Βουλευτής Ηλείας και Γραμματέας της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Διονύσης Καλαματιανός, με την συνυπογραφή δέκα (10) βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, αναδεικνύοντας τον κίνδυνο νέας οικονομικής επιβάρυνσης για χιλιάδες συνταξιούχους χηρείας μετά την απόφαση 699/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας

Η απόφαση αυτή δημιουργεί έντονη ανησυχία σε χιλιάδες δικαιούχους, καθώς ανοίγει τον δρόμο για περικοπές σε ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις χηρείας, αλλά και για πιθανή αναζήτηση ποσών ως αχρεωστήτως καταβληθέντων. Σε μια περίοδο ακρίβειας και αυξημένου κόστους ζωής, μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να οδηγήσει ευάλωτα νοικοκυριά σε οικονομική ασφυξία και περαιτέρω φτωχοποίηση.

Οι Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ υπογραμμίζουν ότι επί διακυβέρνησής του δεν εφαρμόστηκαν τέτοιες περικοπές, ενώ η κυβέρνηση της Ν.Δ. με την εγκύκλιο του 2021 άνοιξε τον δρόμο για τη σημερινή δυσμενή πραγματικότητα και τη δικαστική επικύρωση των περικοπών.

Με την ερώτηση ζητείται από την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει άμεσα αν σκοπεύει να εφαρμόσει περικοπές, να αποκλείσει ρητά την αναζήτηση ποσών ως «αχρεωστήτως καταβληθέντων» από ανθρώπους που ενήργησαν καλόπιστα στην διοίκηση και να προχωρήσει σε νομοθετική πρωτοβουλία που θα προστατεύει ουσιαστικά τους υφιστάμενους και μελλοντικούς συνταξιούχους χηρείας

Οι συνταξιούχοι χηρείας δεν μπορούν να μετατρέπονται σε εύκολους στόχους μιας κυβέρνησης που επιλέγει διαρκώς να μεταφέρει το βάρος στους πιο ευάλωτους. Η προστασία της αξιοπρεπούς διαβίωσης των δικαιούχων συντάξεων χηρείας αποτελεί στοιχειώδη υποχρέωση ενός κοινωνικού κράτους.

Ακολουθεί η σχετική ερώτηση:

Αθήνα,  22  Μαΐου  2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον κ.  Υπουργό  Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

Θέμα : Ανάγκη άμεσης προστασίας των συνταξιούχων χηρείας από τις περικοπές που απορρέουν από την εφαρμογή της απόφασης 699/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας

Η υπ’ αριθ. 699/2026 απόφαση του Συμβούλιο της Επικρατείας, η οποία εκδόθηκε επί αιτήσεως ακυρώσεως κατά της υπ’ αριθ. Φ.80000/Δ17/109302/30-12-2021 εγκυκλίου του πρώην Υφυπουργού Κοινωνικών Ασφαλίσεων με θέμα «Εθνική σύνταξη και κατώτατα όρια σε περίπτωση σώρευσης – Συντάξεις χηρείας μετά την πρώτη τριετία», έκρινε κατά πλειοψηφία συνταγματική την πρόβλεψη περί καταβολής μίας μόνο εθνικής σύνταξης στις περιπτώσεις σώρευσης περισσότερων κύριων συντάξεων στο ίδιο πρόσωπο.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί εύλογη ανησυχία σε χιλιάδες συνταξιούχους χηρείας, καθώς ανοίγει τον δρόμο για περικοπές σε ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις, με σοβαρές συνέπειες για την οικονομική επιβίωση πολλών νοικοκυριών.

Οι συνταξιούχοι λόγω θανάτου  πέραν της απώλειας του ή της συζύγου τους, υφίστανται ήδη σημαντική οικονομική επιβάρυνση. Η εθνική σύνταξη αποτελεί θεμελιώδες τμήμα της κύριας σύνταξης και τον ελάχιστο πυρήνα αξιοπρεπούς διαβίωσης για χιλιάδες ηλικιωμένους πολίτες. Ιδίως υπό τις σημερινές συνθήκες ακρίβειας, με τη συνεχιζόμενη αύξηση του κόστους διαβίωσης, της ενέργειας, των τροφίμων και των βασικών αγαθών, τα νοικοκυριά των συνταξιούχων βρίσκονται αντιμέτωπα με σοβαρές δυσκολίες κάλυψης ακόμη και των στοιχειωδών αναγκών τους. Για πολλούς συνταξιούχους, η ήδη καταβαλλόμενη σύνταξη δεν επαρκεί έως το τέλος του μήνα, πόσο μάλλον σε περίπτωση περικοπής ή αναζήτησης ποσών, γεγονός που εντείνει την ανασφάλεια και τον κίνδυνο φτωχοποίησης.

Ειδικότερα, σοβαρό ζήτημα ανακύπτει αναφορικά με το ενδεχόμενο αναζήτησης ποσών ως αχρεωστήτως καταβληθέντων από ήδη εκδοθείσες και καταβαλλόμενες συντάξεις χηρείας το οποίο θα οδηγήσει χιλιάδες ηλικιωμένους πολίτες σε οικονομική αδυναμία και κοινωνικό αποκλεισμό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ουδέποτε είχαν εφαρμοστεί τέτοιες περικοπές. Η κυβέρνηση της Ν.Δ., αντίθετα, επέλεξε να προχωρήσει στην έκδοση της σχετικής Εγκυκλίου το 2021, σε βάρος χιλιάδων δικαιούχων συντάξεων χηρείας και άνοιξε τον δρόμο για τη δικαστική επικύρωση των περικοπών από το ΣτΕ.

Επειδή οι συντάξεις χηρείας αποτελούν για χιλιάδες πολίτες βασικό μέσο αξιοπρεπούς διαβίωσης, ιδίως για ηλικιωμένα άτομα που αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένο κόστος ζωής,

Επειδή η εφαρμογή περικοπών σε ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις ενδέχεται να επιφέρει σοβαρή οικονομική επιβάρυνση και να οδηγήσει ευάλωτα νοικοκυριά σε συνθήκες φτωχοποίησης,

Επειδή οι συνταξιούχοι χηρείας οι οποίοι επί σειρά ετών έλαβαν συντάξεις βάσει διοικητικών πράξεων και εφαρμοζόμενης πρακτικής του e-ΕΦΚΑ, βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με έντονη ανασφάλεια λόγω της αβεβαιότητας ως προς την εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ.

Επειδή η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ασφάλεια δικαίου, κοινωνική προστασία και προβλεψιμότητα σε ζητήματα κοινωνικής ασφάλισης,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός :

1. Ποιος είναι ο ακριβής σχεδιασμός της Κυβέρνησης αναφορικά με την εφαρμογή της απόφασης 699/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας στις συντάξεις χηρείας;

2.     Προτίθεται η Κυβέρνηση να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλία ώστε να αποκλειστεί ρητά η αναζήτηση ποσών ως αχρεωστήτως καταβληθέντων από ήδη εκδοθείσες συντάξεις χηρείας, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι συνταξιούχοι ενήργησαν καλόπιστα και οι καταβολές πραγματοποιήθηκαν βάσει διοικητικών πράξεων του e-ΕΦΚΑ;

 3.     Προτίθεται να επανεξετάσει συνολικά το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο για τις συντάξεις χηρείας και να αναλάβει σχετική νομοθετική πρωτοβουλία, ώστε να προστατέψει τους υφιστάμενους και τους μελλοντικούς συνταξιούχους χηρείας από ανάλογες περικοπές όπως αυτή της δεύτερης εθνικής σύνταξης; 

Οι ερωτώντες  Βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Καλαματιανός Διονύσιος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Μαμουλάκης Χαράλαμπος

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος