Αθήνα, 27 Απριλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξής και Τροφίμων

ΘΕΜΑ: Προστασία του προβάτου Λέσβου και ανάγκη επανεξέτασης της στρατηγικής αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού

Η εμφάνιση κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στη Λέσβο θέτει σε άμεσο κίνδυνο το πολύτιμο ζωικό κεφάλαιο του νησιού και ιδίως το πρόβατο Λέσβου, έναν αυτόχθονο γενετικό πόρο κομβικής σημασίας για την τοπική κτηνοτροφία και την αγροδιατροφική παραγωγή.

Το πρόβατο Λέσβου αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό ζωικό γενετικό πόρο της χώρας, με υψηλή προσαρμοστικότητα στις ιδιαίτερες περιβαλλοντικές συνθήκες του Βορείου Αιγαίου και καθοριστική συμβολή στη βιωσιμότητα της τοπικής κτηνοτροφίας. Η σημασία του δεν περιορίζεται στην παραγωγή αλλά εκτείνεται στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, της επισιτιστικής ασφάλειας και της κοινωνικής συνοχής της υπαίθρου.

Η προβατοτροφία στη Λέσβο αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας, στηρίζοντας χιλιάδες οικογένειες και ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων που περιλαμβάνει την παραγωγή και μεταποίηση προϊόντων υψηλής ποιότητας. Η απώλεια ζωικού κεφαλαίου σε μεγάλη κλίμακα δεν συνεπάγεται μόνο οικονομική ζημία αλλά ενδέχεται να οδηγήσει σε μόνιμη αποδιάρθρωση του παραγωγικού και κοινωνικού ιστού του νησιού.

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού, η εφαρμογή της πρακτικής των μαζικών θανατώσεων έχει ήδη επιφέρει σημαντικές απώλειες ζώων. Ωστόσο, σε περιοχές με υψηλή πυκνότητα εκτροφών και γεωγραφικούς περιορισμούς, όπως η Λέσβος, η προσέγγιση αυτή εγείρει ζητήματα αποτελεσματικότητας και αναλογικότητας, ιδίως λόγω του κινδύνου απώλειας πολύτιμου γενετικού υλικού.

Όπως επισημαίνεται και σε σχετικό δημόσιο Υπόμνημα καθηγητών πανεπιστημίου του επιστημονικού πεδίου της ζωικής παραγωγής, που έχει τεθεί υπ’ όψιν του Υπουργείου, η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι η αποκλειστική εφαρμογή της μαζικής θανάτωσης δεν αποτελεί πάντα τη βέλτιστη στρατηγική ενώ η συνδυαστική προσέγγιση με στοχευμένο εμβολιασμό μπορεί να περιορίσει αποτελεσματικά την εξάπλωση της νόσου και να μειώσει τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση εμβολίων τύπου DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals), που επιτρέπουν τη διάκριση μεταξύ μολυσμένων και εμβολιασμένων ζώων, διασφαλίζοντας την επιδημιολογική επιτήρηση και ευθυγραμμίζοντας τη διαχείριση της νόσου με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Παράλληλα, η νησιωτικότητα της Λέσβου δημιουργεί προϋποθέσεις για την εφαρμογή μιας στοχευμένης στρατηγικής «εμβολιασμού για επιβίωση», με ελεγχόμενες ζώνες παρέμβασης.

Με βάση τα παραπάνω,

Ερωτάται ο αρμόδιος κ. Υπουργός:

1. Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει στη θεσμική αναγνώριση του προβάτου Λέσβου ως προστατευόμενου ζωικού γενετικού πόρου σε κατάσταση κινδύνου;
2. Εξετάζεται η υιοθέτηση εναλλακτικής ή συνδυαστικής στρατηγικής αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού, που να περιλαμβάνει στοχευμένο εμβολιασμό και ειδικότερα τη χρήση εμβολίων τύπου DIVA;
3. Υπάρχει σχεδιασμός για την αξιοποίηση επιδημιολογικών δεδομένων και τη συνεργασία με εξειδικευμένους επιστήμονες, προκειμένου να καθοριστεί το βέλτιστο εμβολιαστικό σχήμα και η χωρική του εφαρμογή;
4. Με ποιον τρόπο θα διασφαλιστεί η άμεση και πλήρης αποζημίωση των πληγέντων κτηνοτρόφων και η στήριξη της ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)

Κόκκαλης Βασίλειος