Η Βουλευτής Π.Ε. Κοζάνης και Τομεάρχης Τουρισμού ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. κ. Καλλιόπη Βέττα κατέθεσε επίκαιρη κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας με θέμα: «H “εξαφάνιση” των λιγνιτικών υποδομών στη Δυτική Μακεδονία στερεί από τη χώρα και την Δυτική Μακεδονία το δικαίωμα στο μέλλον» που θα συζητηθεί, παρόντος του αρμόδιου Υπουργού, το επόμενο διάστημα στη Βουλή.

Η ερώτηση αναδεικνύει το σοβαρό πρόβλημα με τις ανατινάξεις στο ορυχείο της Μαυροπηγής και την οριστική αποξήλωση του παραγωγικού και ενεργειακού κεφαλαίου της περιοχής.

Μετά τις πρόσφατες ανατινάξεις των γιγαντιαίων εκσκαφέων στο ορυχείο, σε μια υπόθεση που ξεσήκωσε το πανελλήνιο, η Δ.Ε.Η. προχωρά άμεσα σε διαγωνισμό για την κατεδάφιση των πύργων ψύξης και των συνοδών εγκαταστάσεων των μονάδων Ι–V του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου Κοζάνης, ενώ αντίστοιχες καταστροφικές διαδικασίες εξελίσσονται και στον ΑΗΣ Καρδιάς.

Με τις επιλογές αυτές, για μία ακόμη φορά, η Δυτική Μακεδονία, αλλά και η χώρα συνολικότερα, υφίσταται μια βίαιη και μη αναστρέψιμη αποστέρηση κρίσιμων υποδομών.

Όπως αναφέρει η Βουλευτής, πρόκειται για εγκαταστάσεις που δημιουργήθηκαν με δημόσιους πόρους και θυσίες των κατοίκων της περιοχής, οι οποίες πλέον καταστρέφονται εκδικητικά στον βωμό της βίαιης, πρόχειρης και αποτυχημένης απολιγνιτοποίησης.

Την ίδια ώρα, όπως αναφέρει η κ. Βέττα, οι διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις αποδεικνύουν καθημερινά ότι κανένα ενεργειακό σενάριο δεν μπορεί να θεωρείται μόνιμο ή αμετάβλητο. Η πρόσφατη διεθνής ενεργειακή κρίση κατέδειξε περίτρανα ότι οι ανάγκες επάρκειας μεταβάλλονται απρόβλεπτα. Η οριστική καταστροφή αυτών των μονάδων αφαιρεί από τη χώρα κάθε δυνατότητα ευέλικτης προσαρμογής σε μελλοντικές κρίσεις, έκτακτες ανάγκες ή νέες τεχνολογικές εξελίξεις.

Παράλληλα, έντονη ανησυχία και αγανάκτηση προκαλεί το γεγονός ότι καταστρέφονται εμβληματικά βιομηχανικά έργα, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας της ηλεκτροπαραγωγής και της συλλογικής μνήμης της Δυτικής Μακεδονίας. Την ίδια ώρα που σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες αντίστοιχες εγκαταστάσεις διατηρούνται υποδειγματικά, αναδεικνύονται και αξιοποιούνται ως μουσεία βιομηχανικής ιστορίας και ζωντανοί χώροι πολιτισμού, η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει την ισοπέδωση και την ιστορική αμνησία.

Το αποτέλεσμα είναι, όπως σημειώνει η Βουλευτής, ότι η τύχη της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, η προστασία της δημόσιας περιουσίας, η διαφύλαξη της βιομηχανικής κληρονομιάς και η ίδια η βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής τίθενται εν αμφιβόλω, την ώρα που η κυβέρνηση κρύβεται  πίσω από τις ανακοινώσεις και τα non-papers της Δ.Ε.Η..

Πρόκειται, εν ολίγοις, για κατάφωρη αγνόηση της υποχρέωσης της Πολιτείας να διασφαλίσει το δικαίωμα στο μέλλον για τις υπό μετάβαση περιοχές, προχωρώντας σε μη αναστρέψιμες επιλογές που υποθηκεύουν τις επόμενες γενιές.

Επομένως, στην επίκαιρη ερώτηση, τίθενται τα κάτωθι ερωτήματα προς τον αρμόδιο Υπουργό:

1.Με βάση ποιον στρατηγικό σχεδιασμό κρίθηκε ότι οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις δεν θα χρειαστούν στο μέλλον για λόγους ενεργειακής επάρκειας ή εθνικής ασφάλειας, και ποιες τεχνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές μελέτες τεκμηριώνουν ότι η κατεδάφιση αποτελεί τη βέλτιστη επιλογή έναντι της διατήρησης ή της επαναχρησιμοποίησής τους;

2.Προτίθεται η Κυβέρνηση να επανεξετάσει την πολιτική της πλήρους κατεδάφισης, αναστέλλοντας παράλληλα τους σχετικούς διαγωνισμούς, και να προχωρήσει σε ουσιαστική δημόσια διαβούλευση με την τοπική κοινωνία;

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 06 Ιουλίου 2026

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: «H ”εξαφάνιση” των λιγνιτικών υποδομών στη Δυτική Μακεδονία στερεί από τη Χώρα και την Δυτική Μακεδονία το δικαίωμα στο μέλλον»

Η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή διαδικασία οριστικής αποξήλωσης του παραγωγικού και ενεργειακού της κεφαλαίου. Μετά τις πρόσφατες ανατινάξεις των γιγαντιαίων εκσκαφέων στο ορυχείο της Μαυροπηγής, η ΔΕΗ προχωράει σε διαγωνισμό για την κατεδάφιση των πύργων ψύξης και των συνοδών εγκαταστάσεων των μονάδων Ι–V του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου Κοζάνης, ενώ αντίστοιχες διαδικασίες εξελίσσονται και στον ΑΗΣ Καρδιάς.

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις αποδεικνύουν ότι κανένα ενεργειακό σενάριο δεν μπορεί να θεωρείται μόνιμο ή αμετάβλητο, η οριστική καταστροφή αυτών των εγκαταστάσεων που δημιουργήθηκαν με δημόσιους πόρους και με τις θυσίες των κατοίκων της Δυτικής Μακεδονίας, αφαιρεί από τη χώρα τη δυνατότητα προσαρμογής σε μελλοντικές κρίσεις, έκτακτες ανάγκες ή νέες τεχνολογικές εξελίξεις.

Ανησυχία προκαλεί επίσης και το γεγονός ότι καταστρέφονται εμβληματικά βιομηχανικά έργα τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας της ηλεκτροπαραγωγής και της βιομηχανικής κληρονομιάς της Δυτικής Μακεδονίας, όταν σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αντίστοιχες εγκαταστάσεις διατηρούνται και αξιοποιούνται ως μουσεία βιομηχανικής ιστορίας και χώροι πολιτισμού.

Επειδή, η προστασία της δημόσιας περιουσίας, η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, η διαφύλαξη της βιομηχανικής κληρονομιάς και η βιώσιμη ανάπτυξη της Δυτικής Μακεδονίας αποτελούν ζητήματα ύψιστης εθνικής σημασίας,

Επειδή, η πρόσφατη διεθνής ενεργειακή κρίση κατέδειξε ότι οι ανάγκες ενεργειακής επάρκειας μπορούν να μεταβληθούν απρόβλεπτα και η κατεδάφιση ενεργειακών υποδομών αποτελεί μια μη αναστρέψιμη επιλογή που υποθηκεύει την ενεργειακή ασφάλεια της και το μέλλον των επόμενων γενεών.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Με βάση ποιον στρατηγικό σχεδιασμό κρίθηκε ότι οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις δεν θα χρειαστούν στο μέλλον για λόγους ενεργειακής επάρκειας ή εθνικής ασφάλειας, και ποιες τεχνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές μελέτες, και γνωμοδοτήσεις, τεκμηριώνουν ότι η κατεδάφιση και η ανατίναξη αποτελούν τη βέλτιστη επιλογή έναντι της διατήρησης ή της επαναχρησιμοποίησης τους;
2. Προτίθεται η Κυβέρνηση να επανεξετάσει την πολιτική της πλήρους κατεδάφισης, αναστέλλοντας παράλληλα τους σχετικούς διαγωνισμούς και κατεδαφίσεις και να προχωρήσει σε ουσιαστική δημόσια διαβούλευση ιδιαίτερα με την τοπική κοινωνία;

Η Ερωτώσα Βουλευτής

Βέττα Καλλιόπη