Δύο αναφορές που αφορούν κρίσιμα ζητήματα δικαιωμάτων και ισότιμης μεταχείρισης των ατόμων με αναπηρία κατέθεσε στη Βουλή ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, φέρνοντας στο προσκήνιο καταγγελίες της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ).

Η πρώτη αναφορά απευθύνεται προς τον υπουργό Δικαιοσύνης και αφορά τη μη εφαρμογή της πρόβλεψης για παροχή δωρεάν νομικής βοήθειας σε άτομα με αναπηρία, ανεξαρτήτως οικονομικών ή άλλων κριτηρίων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του νόμου 5023/2023. Σύμφωνα με την ΕΣΑμεΑ, το πρόβλημα έχει προκύψει εξαιτίας της αποχής δικαστικών επιμελητών από τα καθήκοντά τους, καθώς – όπως επισημαίνεται – δεν έχουν λάβει την προβλεπόμενη αποζημίωση για την εκτέλεση πράξεων νομικής βοήθειας. Η εξέλιξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, παρότι δικαιούνται δωρεάν νομική συνδρομή, να επιβαρύνονται τελικά τα ίδια με το σχετικό κόστος. Η Συνομοσπονδία ζητεί την άμεση αποκατάσταση της αδικίας σε βάρος των δικαστικών επιμελητών, ώστε να διασφαλιστεί στην πράξη το δικαίωμα των ΑμεΑ στη δωρεάν νομική βοήθεια, ενώ ο κ. Κόκκαλης καλεί το αρμόδιο υπουργείο να προχωρήσει σε άμεσες ενέργειες και να ενημερώσει τη Βουλή για τις πρωτοβουλίες του.

Η δεύτερη αναφορά κατατέθηκε προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και εστιάζει στις συνθήκες αποκλεισμού που αντιμετωπίζουν άτομα με αναπηρία κατά τη χρήση τραπεζικών υπηρεσιών, τόσο σε ψηφιακό επίπεδο όσο και στα φυσικά καταστήματα και τα ΑΤΜ. Όπως επισημαίνει η ΕΣΑμεΑ, παρά τις επιμέρους βελτιώσεις, η συνολική εικόνα εξακολουθεί να δημιουργεί συνθήκες εξάρτησης από τρίτους και παραβίασης της αυτονομίας, της αξιοπρέπειας και των προσωπικών δεδομένων των πολιτών με αναπηρία.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα άτομα με οπτική αναπηρία, καθώς εφαρμογές mobile banking δεν είναι πλήρως συμβατές με λογισμικά ανάγνωσης οθόνης σε βασικές λειτουργίες, ενώ τονίζεται η ανάγκη καθολικής εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Πράξης για την Προσβασιμότητα (ν. 4994/2022) σε ό,τι αφορά τα ΑΤΜ. Παράλληλα, καταγράφονται πρακτικές στα φυσικά καταστήματα που περιορίζουν τη δυνατότητα ανάληψης μικρότερων ποσών από τα ταμεία, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια σε πολίτες που δεν διαθέτουν κάρτα ή δεν είναι εξοικειωμένοι με τα ηλεκτρονικά συστήματα.

Σε ό,τι αφορά τους κωφούς και βαρήκοους πολίτες, επισημαίνεται η απουσία πλατφόρμας εξ αποστάσεως διερμηνείας στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, αλλά και η άρνηση αποδοχής σχετικών υπηρεσιών με επίκληση προσωπικών δεδομένων. Την ίδια ώρα, πολλά τραπεζικά ιδρύματα εξακολουθούν να βασίζουν την εξυπηρέτηση σχεδόν αποκλειστικά στην τηλεφωνική επικοινωνία, χωρίς επαρκή εναλλακτικά και ισότιμα προσβάσιμα κανάλια. Η ΕΣΑμεΑ ζητεί την έκδοση δεσμευτικών οδηγιών προς τα πιστωτικά ιδρύματα, την καθιέρωση ενιαίων προδιαγραφών προσβασιμότητας στις ψηφιακές υπηρεσίες, τη δημιουργία πλατφόρμας εξ αποστάσεως διερμηνείας και την υποχρεωτική εκπαίδευση του τραπεζικού προσωπικού σε θέματα αναπηρίας.

Μέσω των δύο παρεμβάσεών του, ο κ. Κόκκαλης αναδεικνύει ζητήματα που άπτονται της ισότιμης πρόσβασης των ΑμεΑ στη Δικαιοσύνη και στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, ζητώντας από τα αρμόδια υπουργεία συγκεκριμένες λύσεις και άμεσες πρωτοβουλίες για την άρση των εμποδίων που εξακολουθούν να περιορίζουν θεμελιώδη δικαιώματα.