Την κεντρική εισήγηση για τον Κρατικό Οικονομικό Προϋπολογισμό, πραγματοποίησε, σήμερα, Τρίτη 20 Οκτωβρίου, ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Γιάννης Καριπίδης, στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, επί της συνέχισης της συζήτησης για το προσχέδιο του έτους 2027, επισημαίνοντας:
“Κύριε Πρόεδρε, κύριε Υπουργέ,
κύριοι συνάδελφοι,
Ακούγοντας την Κυβέρνηση να παρουσιάζει το προσχέδιο του προϋπολογισμού, θα μπορούσε κανείς να πιστέψει ότι στην Ελλάδα όλα πηγαίνουν καλά, η οικονομία αναπτύσσεται, τα έσοδα αυξάνονται, τα πλεονάσματα μεγαλώνουν, το χρέος μειώνεται.
Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα. Αυτή την εικόνα δεν την αναγνωρίζει η μεγάλη πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας. Δεν την ζει. Πώς να το κάνουμε; Δεν την ζει και δεν την αναγνωρίζει ο μισθωτός που μετράει τα χρήματά του για να βγάλει το μήνα. Δεν την αναγνωρίζει ο συνταξιούχος που βλέπει την σύνταξή του να τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας. Δεν την αναγνωρίζει ο νέος που δουλεύει και δεν μπορεί να νοικιάσει ένα σπίτι για την οικογένειά του. Δεν την αναγνωρίζει ο αγρότης που καλλιεργεί, αλλά δεν ξέρει αν θα του μείνει εισόδημα. Και αυτό είναι το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντήσει η κυβέρνηση.
Για ποιους είναι καλή αυτή η οικονομία; Γιατί μπορεί οι αριθμοί να έχουν σημασία και έχουν σίγουρα, αλλά ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει ποιος πληρώνει και ποιος ωφελείται.
Ας δούμε λοιπόν μερικά στοιχεία. Προβλέπεται ανάπτυξη του ΑΕΠ 2.3 στο προσχέδιο φέτος. Αν θα είναι 1,9%. λέει η κυβέρνηση, αλλά δεν το βλέπω καλά. Με το Ταμείο Ανάπτυξης να μην υπάρχει, του χρόνου θα είναι 2.3. Το βλέπω αρκετά αισιόδοξο.
Το 2021 τα φορολογικά έσοδα ήταν περίπου 48 δισεκατομμύρια, όπως ήταν και το 2020. Το 2027 προβλέπεται να φτάσουν τα 78, 77 και κάτι. 30 δισεκατομμύρια περισσότερα. Μια αύξηση που ξεπερνά το 60%. Μόνο από τον ΦΠΑ προβλέπεται να εισπράξετε 13,3 δισεκατομμύρια περισσότερα σε σχέση με το 2021.
Ρωτάμε από πού προέρχονται τα χρήματα αυτά; Όχι από την ακρίβεια που φουσκώνει τις τιμές και μαζί τους τα έσοδα του ΦΠΑ.; Η ακρίβεια δυστυχώς έχει γίνει η μόνιμη και σταθερή πηγή φορολογικών εσόδων και η πραγματικότητα ποια είναι;
Το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν σε μονάδες αγοραστικής Δύναμης. Όπως είπε πριν από λίγες ημέρες σε μια ενημέρωση που μας έκανε η ΕΛΣΤΑΤ, το 2021 ήταν 64 μονάδες έναντι 59 της Βουλγαρίας. Ήμασταν τελευταίοι. Το 25 πέρυσι ήταν 68 μονάδες. Λίγο παραπάνω αποκλίνοντας πάλι από τον μέσο όρο τον ευρωπαϊκό μαζί με τη Βουλγαρία. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ σας υπενθυμίζω. Και ενώ εισπράττουμε περισσότερα, τι επιστρέφεται στην κοινωνία;
Οι συνολικές δαπάνες της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθούν κατά περίπου 4 δισεκατομμύρια από το 2026-2027. Η δαπάνη για μισθούς ως ποσοστό του ΑΕΠ υποχωρεί από περίπου 10% το 2021 στο 8,4% του 2027 η αντίστοιχη δαπάνη για συντάξεις από περίπου 16% στο 13,5%. Τι λέμε;
Δεν ισχυριζόμαστε ότι κάθε μισθός, κάθε σύνταξη μειώνεται ονομαστικά. Λέμε ότι όσο μεγαλώνει η οικονομία, το μερίδιο που κατευθύνεται στους μισθούς και τις συντάξεις μικραίνει. Αυτή είναι μια πολιτική επιλογή και έχει συνέπειες για την αγοραστική δύναμη και την κοινωνική συνοχή, για την καθημερινότητα των ανθρώπων.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι.
Η κυβέρνηση μιλά συνεχώς για ανάπτυξη. Ας συζητήσουμε όμως τι είδους ανάπτυξη είναι αυτή για το 2027. Προβλέπεται αύξηση των επενδύσεων κατά 7,9%. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις σημερινές προβλέψεις της εκτιμούσε αύξηση μόλις 2,8%. Είναι μεγάλη η απόσταση και δεν είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση προβλέπει επενδυτική έκρηξη, η οποία στη συνέχεια δεν επιβεβαιώνεται στον ίδιο βαθμό.
Το ερώτημα είναι απλό. Πάνω σε ποια πραγματικά δεδομένα στηρίζεται η αισιοδοξία της; Και κυρίως τι θα γίνει τώρα με την ολοκλήρωση του ταμείου ανάκαμψης; Το συνολικό πρόγραμμα δημοσίων Επενδύσεων μαζί με τους ευρωπαϊκούς πόρους υποχωρεί από περίπου 6,5% του ΑΕΠ στο 4.
Πώς θα καλυφθεί αυτό το κενό;
Με ποιες νέες επενδύσεις; Με ποια στήριξη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις; Με ποιο σχέδιο για την παραγωγή; Γιατί η ανάπτυξη δεν είναι μόνο να αυξάνεται το ΑΕΠ. Ανάπτυξη είναι να δημιουργούνται καλές δουλειές. Να ενισχύεται η βιομηχανία. Αυτό το έχω ακούσει και από τη Νέα Δημοκρατία. Καλές καλοπληρωμένες δουλειές. Να στηρίζεται η μικρή επιχείρηση, να παράγουμε περισσότερα προϊόντα και να περιορίσουμε την εξάρτησή μας από τις εισαγωγές. Είδαμε το ισοζύγιο πληρωμών το οποίο έφτασε στα 9,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Και εδώ θέλω να σταθώ ιδιαίτερα. Εκπροσωπώ τη Λάρισα, μια περιοχή όπου η αγροτική παραγωγή είναι η ζωή χιλιάδων οικογενειών. Είναι η οικονομία ολόκληρων χωριών.
Είναι η δυνατότητα να παραμείνουν οι νέοι στον τόπο τους. Γι αυτό θέλω να θέσω συγκεκριμένα ερωτήματα. Στο προσχέδιο προβλέπεται φορολογική ελάφρυνση για 47 χιλιάδες αγρότες σε σύνολο 246 χιλιάδων. Δηλαδή για λιγότερους από 2 στους 10 ένας στους πέντε.
Τι προβλέπεται για τους υπόλοιπους και ιδιαίτερα για όσους έχουν τόσο χαμηλό εισόδημα, ώστε μια φορολογική ελάφρυνση να μην τους προσφέρει ουσιαστική βοήθεια;
Προβλέψτε επίσης 48 εκατομμύρια ευρώ για την επιδότηση λιπασμάτων για συγκεκριμένους μήνες.
Τι θα γίνει με το 2027; Θα συνεχιστεί η στήριξη; Είναι κρίσιμη η στήριξη αυτή για τα λιπάσματα. Τι σχεδιάζετε για το αγροτικό ρεύμα, το πετρέλαιο, τις ζωοτροφές; Πώς θα μειωθεί το κόστος παραγωγής περαιτέρω και στη Θεσσαλία; Τι προβλέπεται για τους ανθρώπους που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες του Ντάνιελ;
Για τις αποζημιώσεις, τις αρδευτικές υποδομές, την αντιπλημμυρική προστασία; Πώς θα προστατευτούν οι μικροί και μεσαίοι παραγωγοί ενόψει της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής;
Δεν αρκεί να λέμε ότι στηρίζουμε τον πρωτογενή τομέα. Χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις, χρηματοδότηση και χρονοδιαγράμματα. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ισχυρή ελληνική οικονομία και να αφήνουμε την ελληνική παραγωγή να παλεύει για την επιβίωσή της κυριολεκτικά.
Αγαπητοί συνάδελφοι.
Ας έρθουμε τώρα στο μεγάλο ζήτημα των δημοσιονομικών περιθωρίων. Η κυβέρνησή μας λέει διαρκώς ότι δεν υπάρχουν χρήματα για ουσιαστικές παρεμβάσεις, ότι θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί, ότι δεν πρέπει να ξεφεύγουμε από τους στόχους. Κανείς δεν υποστηρίζει την ανεξέλεγκτη δημοσιονομική διαχείριση, αλλά υπάρχει μια τεράστια διαφορά ανάμεσα στη δημοσιονομική υπευθυνότητα και στη μονόπλευρη λιτότητα. Ποιος θα πληρώσει το μάρμαρο που λέει και ο κόσμος; Η χώρα κατέγραψε πρωτογενή πλεονάσματα 4,8 του ΑΕΠ το 2024, 4,9% του ΑΕΠ το 2025, πλεονάσματα πολύ υψηλά για την εποχή μας και την ίδια ώρα οι πολίτες πιέζονται από την ακρίβεια. Ο κ. Μητσοτάκης μας λέει ότι δεν θα τινάξει την μπάνκα στον αέρα και λίγο αργότερα αναζητά δημοσιονομικές ευελιξίες.
Τελικά υπάρχουν περιθώρια ή δεν υπάρχουν; Γιατί για τη μείωση των φόρων στα καύσιμα δεν βρίσκουμε κανένα περιθώριο, αλλά για την διατήρηση υπερκερδών βρίσκουμε δικαιολογίες.
Εμείς σας λέμε εδώ και μήνες ότι μπορείτε να διευρύνετε τον δημοσιονομικό χώρο. Υπάρχουν οι ευελιξίες. Η ευρωπαϊκή εμπειρία το αποδεικνύει. Η Ιταλία, η Αυστρία, η Ολλανδία, η Σλοβακία έχουν προβλέψει ειδικές φορολογικές παρεμβάσεις στον τραπεζικό τομέα. Γιατί; Για να δημιουργήσουν χώρο για παρεμβάσεις υπέρ των πολλών; Εδώ γιατί όχι; Γιατί να μη συμβάλουν περισσότερο οι τράπεζες που έχουν καταγράψει υψηλή κερδοφορία; Γιατί να μη φορολογηθούν τα υπερκέρδη στην ενέργεια και στα διυλιστήρια; Γιατί να μην αντιμετωπιστεί δικαιότερα η φορολόγηση των πολύ υψηλών μερισμάτων; Να ένας χώρος δημιουργίας ευελιξίας.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις. Να πληρώσουν περισσότερα εκείνοι που έχουν κερδίσει περισσότερα. Να ελαφρυνθούν εκείνοι που σηκώνουν δυσανάλογο βάρος. Αυτό είναι ζήτημα δικαιοσύνης και είναι και ζήτημα οικονομικής λογικής τελικά. Γιατί όταν ενισχύεται το διαθέσιμο εισόδημα των πολλών, στηρίζονται η κατανάλωση, η μικρή επιχείρηση και η πραγματική οικονομία.
Να μιλήσουμε λίγο και για την ενέργεια. Αντιμετωπίζετε την ακρίβεια κυρίως με προσωρινές επιδοτήσεις. Μοιράζουμε κάποια λεφτά, κάποια λεπτά στο λίτρο και παρουσιάζετε την παρέμβαση ως μεγάλη ελάφρυνση. Εμείς λέμε ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί η αιτία του προβλήματος. Έχουμε προτείνει μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, στα ελάχιστα ευρωπαϊκά όρια. Αντίστοιχη μείωση του ΦΠΑ, πλαφόν στα περιθώρια διύλισης και φορολόγηση των υπερκερδών. 2 δις κέρδη πλησιάζει το εξάμηνο. Ιδιαίτερα για το πετρέλαιο θέρμανσης έχουμε καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση νόμου. Ρωτάμε την κυβέρνηση με ποια στοιχεία υπολογίζετε το 1,95 ευρώ το λίτρο, στο πετρέλαιο θέρμανσης; Και λέμε ότι όπου λέμε ότι η έκπτωση θα είναι 40 λεπτά, ποιος συλλέγει τα περιθώρια κέρδους; Οι πολίτες δικαιούνται πραγματική μείωση τιμών, όχι επικοινωνιακούς υπολογισμούς.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, υπάρχει το ζήτημα του δημοσίου χρέους. Η κυβέρνηση παρουσιάζει την πρόωρη αποπληρωμή δανείων ως αυτονόητη επιτυχία. Εμείς ζητάμε πλήρη ενημέρωση. Ποιο είναι το πραγματικό επιτόκιο των δανείων που αποπληρώνεται μετά τις πράξεις αντιστάθμισης κινδύνου; Πόσο κοστίζει ο νέος δανεισμός; Ποιο είναι το καθαρό οικονομικό όφελος; Ποιες εναλλακτικές χρήσεις των διαθέσιμων πόρων εξετάστηκαν; Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη μείωσης του χρέους. Θέλουμε να τονίσουμε όμως ότι επιστρέφοντας 13 δις δεν δανειζόμαστε την ίδια την ίδια χρόνια 13 δις με 4,3% επιτόκιο, όπως έχει φτάσει τώρα. Σας θυμίζω ότι το πορτογαλικό επιτόκιο είναι 3,9%. Και γιατί είναι αυτά; Γιατί κάποιοι ρύθμισαν το χρέος; Τα ξέρετε αυτά; Κάποιοι ρύθμισαν το χρέος το 2018 και σήμερα έχουμε την ευελιξία να λέμε ότι είμαστε ασφαλείς μέχρι το 2032. Τι ισχύει για τις κρατικές εγγυήσεις και το πρόγραμμα “Ηρακλής”; Εδώ το δημόσιο έχει βάλει 20 δις εγγυήσεις. Τι θα γίνουν αυτά; Πρέπει να μάθουμε πώς εξελίσσονται οι εισπράξεις από τα τιτλοποιημένα δάνεια, όπως και τον κίνδυνο να αναλάβει αυτή την ώρα το Δημόσιο. Τι αναλαμβάνει το Δημόσιο;
Πραγματικά έχουμε ζητήσει στοιχεία και θα προτείνουμε και εξεταστική επιτροπή για τον Ηρακλή, τα funds και τους servers. Γιατί το ιδιωτικό χρέος δεν είναι απλώς μια υπόθεση τραπεζικών υπολογισμών. Είναι το σπίτι μιας οικογένειας, είναι η περιουσία. Είναι η περιουσία των μικροεπαγγελματιών. Είναι η δυνατότητα ενός ανθρώπου να ξανασταθεί στα πόδια του. Χρειάζεται δημόσια παρέμβαση. Και εδώ υπάρχει μια μεγάλη δυνατότητα που η κυβέρνηση δεν αξιοποιεί.
Είναι ο νέος ρόλος του ΕΦΚΑ ως εθνικού επενδυτή. Αυτό που λέμε εμείς το εισάγουμε στη δημόσια συζήτηση, όπως κάνουν πολλές χώρες με τα συνταξιοδοτικά τους ταμεία. Έχουμε προτείνει ένα πλαίσιο κρατικών εγγυήσεων ύψους 12 δις ευρώ, ώστε ο ΕΦΚΑ με αυστηρούς κανόνες διαχείρισης και ελέγχου να μπορεί να αποκτά στεγαστικές απαιτήσεις στις πραγματικές τιμές της αγοράς, να δίνει βιώσιμες λύσεις σε δανειολήπτες, να προστατεύει κατοικίες, να συμβάλλει στη δημιουργία κοινωνικής στέγης και ταυτόχρονα να δημιουργεί μακροπρόθεσμα έσοδα για το ασφαλιστικό σύστημα, όπως κάνει όλος ο πολιτικός κόσμος.
Ο δυτικός κόσμος που δεν είναι στις προτεραιότητές μας, σε μας δεν μπορεί καναδικά και αυστραλιανά ασφαλιστικά κεφάλαια να επενδύουν σε σημαντικές ελληνικές υποδομές, όπως το Ελευθέριος Βενιζέλος και ο ΔΕΔΔΗΕ, αλλά να μη συζητάμε αντίστοιχες δυνατότητες για μία ελληνική μονοπωλιακή ασφαλιστική επιχείρηση, όπως είναι ο ΕΦΚΑ.
Δεν θέλω να επεκταθώ περισσότερο. Απαιτούμε επομένως συγκεκριμένα έργα, ενίσχυση των δήμων σε προσωπικό και κονδύλια και επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών του κράτους, ενίσχυση μισθών και συντάξεων, στήριξη της δημόσιας υγείας όσο γίνεται πλέον, πραγματικές παραγωγικές επενδύσεις, προστασία της αγροτικής παραγωγής και της ελληνικής περιφέρειας. Λύσεις για το ιδιωτικό χρέος και τη στέγη, Διαφάνεια στη διαχείριση κάθε δημόσιου ευρώ. Γιατί η οικονομία είναι οι άνθρωποι που εργάζονται, παράγουν και προσπαθούν να δημιουργήσουν μια καλύτερη ζωή. Το ζητούμενο είναι να μπορεί να ευημερεί η κοινωνία και όχι μόνο οι αριθμοί.
Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στη δική μας πολιτική αντιμετώπιση και στη δική σας πρόταση που έχουμε στα χέρια μας.
Σας ευχαριστώ πολύ”.
