Ερώτηση με πρωτοβουλία του βουλευτή Δράμας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Θεόφιλου Ξανθόπουλου

Η επιπρόσθετη αμοιβή («bonus») σε δικηγόρους για την οικειοθελή αναχώρηση αιτούντων διεθνή προστασία και η εποπτεία του έργου των δικηγόρων παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές του δικηγορικού λειτουργήματος

Στη Βουλή φέρνουν 7 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με Ερώτηση που κατατέθηκε με πρωτοβουλία του βουλευτή Δράμας Θ. Ξανθόπουλου, την πρόσφατη ΚΥΑ για την επιπλέον αμοιβή (bonus) 250 ευρώ στους δικηγόρους εάν αιτούντες άσυλο υποβάλλουν αίτηση εθελούσιας οικειοθελούς αναχώρησης εντός δύο (2) μηνών από την παροχή της καθοδήγησης προς αυτούς. Στην ίδια ΚΥΑ προβλέπεται επίσης η δυνατότητα εξουσιοδοτημένου προσωπικού του Υπουργείου Μετανάστευσης, για σκοπούς εποπτείας και αξιολόγησης, «να παρίσταται κατά τη διάρκεια συνεδρίας νομικής καθοδήγησης».

Στην Ερώτηση γίνεται μνεία της πρόσφατης απόφασης της Συντονιστικής Επιτροπής της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος η οποία, αποφάσισε ομόφωνα ότι οι ως άνω διατάξεις «πλήττουν τον πυρήνα άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος, όπως αυτός καθορίζεται ιδίως από τον Κώδικα Δικηγόρων, τον Κώδικα Δεοντολογίας Δικηγορικού Λειτουργήματος και τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία του Δικηγορικού Επαγγέλματος. […] Οι διατάξεις αυτές έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το θεσμικό έργο του δικηγόρου, καθότι προσβάλλουν την ανεξαρτησία του, το δικηγορικό απόρρητο και την ηθική και ανθρωπιστική διάσταση του λειτουργήματος”, επισημαίνεται.

Η Συντονιστική Επιτροπή καταδικάζει απερίφραστα το περιεχόμενο των άνω διατάξεων και ζητά την άμεση κατάργησή τους και δηλώνει ότι το «δικηγορικό σώμα δεν θα συμμετέχει στην υλοποίηση της προαναφερόμενης Κοινής Υπουργικής Απόφασης, μέχρι την κατάργηση των άνω διατάξεων, προτείνοντας στους Δικηγορικούς Συλλόγους της χώρας την αποχή των μελών τους.

“Οι παραπάνω προβλέψεις της ΚΥΑ παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές για την άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος και φαλκιδεύουν την έννοια της οφειλόμενης νομικής υποστήριξης”, τονίζουν οι βουλευτές και ερωτούν τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, πως δικαιολογούνται δεοντολογικά οι συγκεκριμένες διατάξεις, αν είναι συμβατές με τον Κώδικα Δικηγόρων και αν προτίθεται η κυβέρνηση να τις καταργήσει.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 14 Ιουλίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου

Θέμα: «Επιπρόσθετη αμοιβή («bonus») σε δικηγόρους για την οικειοθελή αναχώρηση αιτούντων διεθνή προστασία και εποπτεία του έργου των δικηγόρων».

Ι. Στην πρόσφατη Κ.Υ.Α. 120961/26 (ΦΕΚ Β’ 3944/30-06-2026) προβλέπεται (άρθ. 9 παρ. 3) «επιπλέον αμοιβή» δικηγόρου, ύψους 250,00 €, στην περίπτωση που αιτούντες ωφελούμενοι, που υπάγονται στη διαδικασία συνόρων, υποβάλλουν αίτηση εθελούσιας οικειοθελούς αναχώρησης εντός δύο (2) μηνών από την παροχή της καθοδήγησης προς αυτούς. Παράλληλα, στο άρθρο 13 παρ. 1 και 2 της ίδιας ΚΥΑ προβλέπεται η δυνατότητα εξουσιοδοτημένου προσωπικού του Υπουργείου Μετανάστευσης, για σκοπούς εποπτείας και αξιολόγησης, «να παρίσταται κατά τη διάρκεια συνεδρίας νομικής καθοδήγησης».

ΙΙ. Ήδη η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, κατά τη συνεδρίασή της στις 4.7.2026, αποφάσισε ομόφωνα και ανακοίνωσε ότι οι ως άνω διατάξεις «πλήττουν τον πυρήνα άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος, όπως αυτός καθορίζεται ιδίως από τον Κώδικα Δικηγόρων, τον Κώδικα Δεοντολογίας Δικηγορικού Λειτουργήματος και τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία του Δικηγορικού Επαγγέλματος. […] Οι διατάξεις αυτές έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το θεσμικό έργο του δικηγόρου, καθότι προσβάλλουν την ανεξαρτησία του, το δικηγορικό απόρρητο και την ηθική και ανθρωπιστική διάσταση του λειτουργήματος.

Η θέσπιση «κινήτρων» για την επίτευξη άλλων στόχων αλλά και η εποπτεία υπαλλήλων του Υπουργείου κατά την παροχή της νομικής καθοδήγησης δεν συνάδουν με τις αρχές που διέπουν το δικηγορικό λειτούργημα αλλά και με την προσήκουσα παροχή νομικής συμβουλευτικής, όπως καθορίζεται από τις σχετικές νομοθετικές και υπερνομοθετικές διατάξεις. […] Η Συντονιστική Επιτροπή καταδικάζει απερίφραστα το περιεχόμενο των άνω διατάξεων και ζητά την άμεση κατάργησή τους.» Καταλήγοντας η Συντονιστική Επιτροπή δήλωσε ότι το «δικηγορικό σώμα δεν θα συμμετέχει στην υλοποίηση της προαναφερόμενης Κοινής Υπουργικής Απόφασης, μέχρι την κατάργηση των άνω διατάξεων.» ενώ τέλος «προτείνει στους Δικηγορικούς Συλλόγους της χώρας η αποχή των μελών τους, που είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Δικηγόρων που τηρείται στην Υπηρεσία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, από τη νομική συμβουλευτική, μέχρι την κατάργηση των άνω διατάξεων».

ΙΙΙ. Επειδή, όπως προκύπτει από τα παραπάνω, οι προβλέψεις της ΚΥΑ παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές για την άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος και φαλκιδεύουν την έννοια της οφειλόμενης νομικής υποστήριξης.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Πώς δικαιολογείται δεοντολογικά η πρόβλεψη πρόσθετης αμοιβής δικηγόρου με την υποβολή αίτησης οικειοθελούς αναχώρησης του αιτούντος διεθνή προστασία; Πώς δικαιολογείται η οιονεί επίβλεψη από υπαλλήλους του έργου των δικηγόρων;
2. Είναι συμβατές οι ως άνω διατάξεις με τον Κώδικα Δικηγόρων, την ανεξαρτησία του δικηγορικού λειτουργήματος και τις υποχρεώσεις της χώρας για παροχή αποτελεσματικής νομικής συνδρομής στους αιτούντες άσυλο η παραπάνω πρόβλεψη;
3. Προτίθεται η κυβέρνηση να καταργήσει τις παραπάνω διατάξεις, σεβόμενη την απόφαση της Συντονιστικής Επιτροπής της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων;

Οι ερωτώντες Βουλευτές

Θεόφιλος Ξανθόπουλος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ρένα

Μπάρκας Κώστας

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη