Οι νέες εξελίξεις στην υπόθεση των παράνομων επιδοτήσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ επιβεβαιώνουν ότι το σκάνδαλο δεν αφορά πλέον μόνο τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Αφορά ευθέως την κατάσταση του κράτους δικαίου στη χώρα και τον κίνδυνο να πληρώσουν οι Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφοι το κόστος της κυβερνητικής συγκάλυψης και της θεσμικής απαξίωσης.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, 57 άτομα καταδικάστηκαν για απάτη με αγροτικές επιδοτήσεις από το Εθνικό Απόθεμα, ύψους άνω του 1,7 εκατ. ευρώ, για την περίοδο από το 2019 έως το 2022. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άσκησε έφεση κατά της αθώωσης κατηγορουμένου που είχε επιστρέψει τις παράνομες επιδοτήσεις, καθιστώντας σαφές ότι η επιστροφή των χρημάτων δεν εξαλείφει τη ζημία που προκλήθηκε στο Εθνικό Απόθεμα, αφού οι πόροι του εξαντλούνται αμετάκλητα όταν κατανέμονται παράνομα.

Η ίδια η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι έχει θέσει δημόσια το πρόβλημα της αντιμετώπισης της απάτης στην Ελλάδα, διερωτώμενη πώς είναι δυνατόν κάποιος να διαπράττει απάτη, να επιστρέφει τα χρήματα και να μένει ελεύθερος. Η νέα παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας επιβεβαιώνει ότι η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα επικοινωνιακής διαχείρισης από την κυβέρνηση.

Ακόμη σοβαρότερο είναι ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αξιολογεί πιθανή ποινική ευθύνη υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ που διενήργησαν επιτόπιους ελέγχους, καθώς και πρόσθετων υπαλλήλων που ενέκριναν πληρωμές το 2020 χωρίς να έχει προηγηθεί η αναγκαία επαλήθευση της νομιμότητας των δηλωμένων εκτάσεων και της αγροτικής δραστηριότητας.

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο όσους εισέπραξαν παράνομα ευρωπαϊκούς πόρους. Αφορά τον ίδιο τον μηχανισμό ελέγχων, εγκρίσεων και πληρωμών. Αφορά τη διοικητική λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Αφορά την πολιτική εποπτεία της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.

Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι ακόμη μεγαλύτερο: η κυβέρνηση, αντί να εγγυηθεί την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης και την ανεμπόδιστη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, δημιουργεί συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν τη χώρα σε ευρωπαϊκή θεσμική κρίση.

Όταν τίθενται ζητήματα κράτους δικαίου, ανεξαρτησίας της έρευνας και προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε δεν απειλείται μόνο η αξιοπιστία της κυβέρνησης. Απειλούνται οι ευρωπαϊκοί πόροι που δικαιούται η χώρα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει εργαλεία για την προστασία του προϋπολογισμού της όταν παραβιάσεις του κράτους δικαίου επηρεάζουν ή απειλούν σοβαρά τη χρηστή διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει να εξηγήσει τι κάνει ώστε να αποτρέψει τον κίνδυνο ενεργοποίησης τέτοιων διαδικασιών σε βάρος της χώρας.

Με απλά λόγια: οι πραγματικοί αγρότες και κτηνοτρόφοι κινδυνεύουν να πληρώσουν διπλά. Πρώτα, επειδή ευρωπαϊκοί πόροι κατευθύνθηκαν παράνομα σε επιτήδειους. Και δεύτερη φορά, επειδή η κυβέρνηση δεν διασφαλίζει με πειστικό τρόπο ότι οι ευρωπαϊκές αρχές μπορούν να ερευνήσουν ανεμπόδιστα και ότι ο μηχανισμός πληρωμών καθαρίζει σε βάθος.

Και εδώ προκύπτουν συγκεκριμένα ερωτήματα:

Ποιοι ενέκριναν τις πληρωμές του 2020 χωρίς να έχει επαληθευτεί η νομιμότητα των δηλωμένων εκτάσεων και της αγροτικής δραστηριότητας;

Γιατί στελέχη που αναφέρονται στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας παραμένουν σε κρίσιμες θέσεις στη νέα δομή της ΑΑΔΕ, χωρίς αξιολόγηση και χωρίς πειθαρχική διαδικασία;

Γιατί στέλεχος που συνεργάστηκε με την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας μετακινήθηκε εκτός δομής, με δικαστική απόφαση να κρίνει τη μετακίνηση παράνομη και καταχρηστική;

Τι μέτρα έχει λάβει η κυβέρνηση ώστε να αποτρέψει τον κίνδυνο ενεργοποίησης ευρωπαϊκών διαδικασιών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απώλεια ή αναστολή ευρωπαϊκών πόρων;

Ποιοι είχαν την πολιτική ευθύνη για τη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ την περίοδο κατά την οποία εξελίχθηκε αυτή η υπόθεση;

Η μεταφορά αρμοδιοτήτων στην ΑΑΔΕ δεν μπορεί να λειτουργήσει ως άλλοθι μεταρρύθμισης, όταν στην πράξη διατηρεί ανέγγιχτα κρίσιμα πρόσωπα που βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας και την ίδια στιγμή αποδυναμώνει στέλεχος που συνέβαλε στη διερεύνηση της υπόθεσης.

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι ιδιωτική υπόθεση της Νέας Δημοκρατίας. Διαχειρίζεται ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους που ανήκουν στους πραγματικούς αγρότες και κτηνοτρόφους της χώρας. Η προστασία αυτών των πόρων είναι εθνική υποχρέωση και όχι πεδίο κομματικής διαχείρισης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία ζητά πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης, θεσμικό έλεγχο σε όλα τα επίπεδα του νέου μηχανισμού ΟΠΕΚΕΠΕ και ΑΑΔΕ, προστασία όσων συνεργάζονται με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και απόδοση ευθυνών, διοικητικών, ποινικών και πολιτικών, όσο ψηλά και αν βρίσκονται.