Την άμεση παρέμβαση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την επίλυση ενός σοβαρού προβλήματος που, όπως καταγγέλλει, πλήττει κατά κύριο επάγγελμα αγρότες σε όλη τη χώρα, ζητά με κοινοβουλευτική ερώτηση ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκεται η αδυναμία έκδοσης βεβαίωσης επαγγελματία αγρότη από το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων για τα έτη 2024 και 2025, εξαιτίας – όπως υποστηρίζει – μιας τεχνοκρατικής ασυμβατότητας στα ψηφιακά συστήματα διασταύρωσης στοιχείων.
Ο κ. Κόκκαλης επισημαίνει ότι το πρόβλημα αφορά παραγωγούς που έχουν εγκαταστήσει συστήματα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού (Virtual Net Metering), ακολουθώντας τις κατευθύνσεις για μείωση του ενεργειακού κόστους και πράσινη μετάβαση. Όπως τονίζει, τα συγκεκριμένα συστήματα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών, όπως αγροτικό ρεύμα και γεωτρήσεις, χωρίς να παράγεται εμπορικό έσοδο από πώληση ενέργειας.
Σύμφωνα με την ερώτηση, κατά τη διαδικασία ηλεκτρονικού ελέγχου των στοιχείων από ΑΑΔΕ και ΟΣΔΕ, το πληροφοριακό σύστημα εντοπίζει την ύπαρξη Virtual Net Metering που δεν έχει αποτυπωθεί στη δήλωση ΟΣΔΕ και εμφανίζει αυτόματα ένδειξη σφάλματος, μπλοκάροντας την έκδοση της βεβαίωσης επαγγελματία αγρότη. Ο βουλευτής υποστηρίζει ότι το σύστημα θεωρεί λανθασμένα πως πρόκειται για εμπορική δραστηριότητα ΑΠΕ ή απόκρυψη στοιχείων.
Όπως αναφέρει, οι συνέπειες για τους παραγωγούς είναι ιδιαίτερα σοβαρές, καθώς αποκλείονται από την επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης αγροτικού πετρελαίου, χάνουν φορολογικές ελαφρύνσεις και αδυνατούν να ενταχθούν σε προγράμματα όπως τα σχέδια βελτίωσης και οι δράσεις νέων αγροτών. Παράλληλα, σημειώνει ότι δημιουργούνται προβλήματα ακόμη και στην έκδοση ή ανανέωση αδειών για αγροτικά φορτηγά.
Ο Λαρισαίος βουλευτής χαρακτηρίζει την κατάσταση «κατάφωρη αδικία» χωρίς νομική βάση, επισημαίνοντας ότι η λειτουργία σταθμών ΑΠΕ από επαγγελματίες αγρότες είναι συμβατή με την αγροτική ιδιότητα βάσει του ισχύοντος νόμου. Υπογραμμίζει ακόμη ότι στις οδηγίες του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν προβλέπεται ρητή υποχρέωση δήλωσης συστημάτων αυτοπαραγωγής και αυτοκατανάλωσης ως προϋπόθεση διατήρησης της αγροτικής ιδιότητας.
Με την ερώτησή του προς τον αρμόδιο υπουργό, ο Βασίλης Κόκκαλης ζητά την άμεση τεχνική επίλυση του προβλήματος στο σύστημα του ΜΑΑΕ μέσω δυνατότητας χειροκίνητης παρέμβασης και αποδοχής των σχετικών συμβάσεων εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού. Παράλληλα, ζητά την έκδοση διευκρινιστικής εγκυκλίου σε συνεργασία με ΑΑΔΕ και ΟΠΕΚΕΠΕ, ώστε να μπορούν οι υπηρεσίες να εγκρίνουν χειροκίνητα τις βεβαιώσεις των ετών 2024 και 2025, καθώς και τη δημιουργία ειδικού πεδίου στις μελλοντικές δηλώσεις ΟΣΔΕ για την καταγραφή των υποδομών Virtual Net Metering, προκειμένου να αποφευχθούν αντίστοιχα προβλήματα στο μέλλον.
Ακολουθεί η Ερώτηση.
Αθήνα, 28 Μαΐου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
ΘΕΜΑ: «Άμεση άρση της τεχνοκρατικής αδικίας και του ψηφιακού «αποκλεισμού» των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών με συστήματα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού (Virtual Net Metering) από το Μητρώο Αγροτών (ΜΑΑΕ) για τα έτη 2024 και 2025»
Αντιμέτωποι με ένα σοβαρό, οριζόντιο και αμιγώς γραφειοκρατικό πρόβλημα βρίσκονται πολλοί επαγγελματίες αγρότες σε όλη την επικράτεια εξαιτίας μιας ασυμβατότητας στα ψηφιακά συστήματα διασταύρωσης η οποία μπλοκάρει αυτόματα η έκδοση της απαραίτητης βεβαίωσης κατά κύριο επάγγελμα αγρότη από το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων («ΜΑΑΕ»), χωρίς να υφίσταται καμία απολύτως νομική ή ουσιαστική παράβαση από πλευράς των ενδιαφερομένων.
Πολλοί παραγωγοί, ακολουθώντας τις εθνικές και ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για την πράσινη μετάβαση και τη μείωση του κόστους παραγωγής, έχουν εγκαταστήσει συστήματα εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού (Virtual Net Metering). Τα συστήματα αυτά αποσκοπούν αποκλειστικά και μόνο στην κάλυψη των ιδίων καταναλώσεων (π.χ. αγροτικό/ποτιστικό ρεύμα, γεωτρήσεις ,κ.α.).
Κατά την ηλεκτρονική διαδικασία ελέγχου και διασταύρωσης των στοιχείων που αφορούν στα έτη 2024 και 2025, το σύστημα αντλεί δεδομένα από την ΑΑΔΕ και το ΟΣΔΕ. Όταν το σύστημα εντοπίζει την ύπαρξη Virtual Net Metering η οποία δεν έχει αποτυπωθεί στη δήλωση ΟΣΔΕ, παράγει αυτόματα ένδειξη σφάλματος (error) και «κλειδώνει» την έκδοση της βεβαίωσης κατά κύριο επάγγελμα αγρότη, θεωρώντας εσφαλμένα ότι υπάρχει κάποιου είδους εμπορική δραστηριότητα ΑΠΕ ή απόκρυψη στοιχείων.
Ως εκ τούτου,οι συγκεκριμένοι παραγωγοί αποκλείονται από την επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης (ΕΦΚ) αγροτικού πετρελαίου, στερούνται φορολογικών ελαφρύνσεων, όπως το αγροτικό αφορολόγητο, την απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος και την έκπτωση φόρου εισοδήματος, αποκλείονται από αναπτυξιακά προγράμματα, όπως τα σχέδια βελτίωσης και τα προγράμματα νέων αγροτών, χάνοντας κάθε δυνατότητα εκσυγχρονισμού των εκμεταλλεύσεων τους, ενώ αδυνατούν να προβούν ακόμη και στην έκδοση ή ανανέωση αδειών για αγροτικά φορτηγά (ΦΙΧ).
Επειδή η κατάσταση αυτή συνιστά κατάφωρη αδικία και στερείται νομικής βάσης καθώς η λειτουργία σταθμών ΑΠΕ από επαγγελματίες αγρότες είναι απολύτως συμβατή με την αγροτική ιδιότητα (Ν. 3874/2010),
Επειδή στην περίπτωση του Virtual Net Metering, δεν παράγεται κανένα εμπορικό έσοδο, δεν υφίσταται πώληση ενέργειας και δεν αλλοιώνεται ο χαρακτήρας της αγροτικής εκμετάλλευσης,
Επειδή πρόκειται για καθαρή πράξη αυτοπαραγωγής και μείωσης του κόστους παραγωγής,
Επειδή στις επίσημες εγκυκλίους και οδηγίες του ΟΠΕΚΕΠΕ για την υποβολή της ενιαίας αίτησης ενίσχυσης (ΟΣΔΕ), δεν αναφέρεται πουθενά ρητή και καθολική υποχρέωση δήλωσης των συστημάτων αυτοπαραγωγής και αυτοκατανάλωσης (Virtual Net Metering) ως προϋπόθεση για τη διατήρηση της αγροτικής ιδιότητας και οι μέχρι τώρα οδηγίες εστιάζουν στην υποχρέωση δήλωσης των εκτάσεων που παράγουν εισόδημα ή λαμβάνουν άμεσες ενισχύσεις,
Επειδή η απαίτηση του συστήματος του ΜΑΑΕ έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το ισχύον πλαίσιο οδηγιών του ΟΠΕΚΕΠΕ,
Επειδή υφίσταται ψηφιακό «κενό» διαλειτουργικότητας και υπάρχει αδυναμία χειροκίνητης παρέμβασης, καθώς στο πληροφοριακό σύστημα δεν επιτρέπονται τροποποιήσεις στο αυτοματοποιημένο «κλείδωμα» των ετών 2024-2025.
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί για την άμεση ψηφιακή επίλυση (“override”) της αυτόματης ένδειξης σφάλματος (error) στο σύστημα του ΜΑΑΕ για τις περιπτώσεις που αφορούν αποδεδειγμένα συστήματα εικονικού συμψηφισμού (Virtual Net Metering) με την προσκόμιση αντιγράφου της σχετικής Σύμβασης Εικονικού Ενεργειακού Συμψηφισμού η οποία έχει συναφθεί μεταξύ του παραγωγού και του εκάστοτε Προμηθευτή Ηλεκτρικής Ενέργειας στην τοπική υπηρεσία;
- Προτίθεται να προβεί στην έκδοση διευκρινιστικής εγκύκλιου σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ/ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία θα ξεκαθαρίζει το τοπίο και θα επιτρέπει στις υπηρεσίες να εγκρίνουν χειροκίνητα τις βεβαιώσεις των ετών 2024 και 2025 κατόπιν ελέγχου των φυσικών δικαιολογητικών;
- Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί ώστε να προβλεφθεί ειδικό, διακριτό πεδίο στις επόμενες δηλώσεις ΟΣΔΕ για την προαιρετική/στατιστική αποτύπωση των υποδομών Virtual Net Metering, προκειμένου να μην επαναληφθεί το φαινόμενο στο μέλλον;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Βασίλειος Κόκκαλης
