Περιορισμός αντί ενίσχυσης του ρόλου της Μαίας
Υποβάθμιση του επιστημονικού και επαγγελματικού ρόλου τους στο υπό έγκριση Καθηκοντολόγιο, ελλείψει θεσμικού διαλόγου.
Κατατεθείσα Ερώτηση
Την υποβάθμιση του ρόλου της Μαίας-Μαιευτών φέρνουν με ερώτησή τους στη Βουλή, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Κατερίνα Νοτοπούλου, Ανδρέας Παναγιωτόπουλος και Πόπη Τσαπανίδου.
Το υπό διαμόρφωση και έγκριση νέο καθηκοντολόγιο που επεξεργάζεται το Υπουργείο Υγείας για τις μαίες, έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση και εύλογες αντιδράσεις στους Συλλόγους Επιστημόνων Μαιών (ΣΕΜ) της χώρας.
Όπως τονίζεται σε όλες τις δημόσιες τοποθετήσεις τους, το σχέδιο που προωθεί το Υπουργείο, περιορίζει ουσιωδώς τον επιστημονικό και θεσμικό ρόλο της μαίας, καθώς δεν προβλέπει, ρητά, την αυτόνομη διενέργεια φυσιολογικού τοκετού στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, ενώ στη Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια Φροντίδα, ο τοκετός τοποθετείται, αποκλειστικά, υπό ιατρική εποπτεία. Το σχέδιο αυτό, όπως επισημαίνουν οι Μαίες, έρχεται σε αντίθεση με την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και τις συστάσεις του ΠΟΥ.
Μια τέτοια προσέγγιση και μάλιστα ελλείψει θεσμικού διαλόγου, δεν εναρμονίζεται με το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
Οι Μαίες αποτελούν θεμελιώδη πυλώνα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και της πρόληψης και η αυτόνομη άσκηση του φυσιολογικού τοκετού αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένη και διεθνώς αναγνωρισμένη πρακτική.
Όλες οι σύγχρονες διεθνείς πρακτικές, αλλά και κατευθύνσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, αναγνωρίζουν τη μαία ως βασικό επαγγελματία υγείας για τη φυσιολογική κύηση, τον τοκετό, τη λοχεία, τον θηλασμό και τη συνολική φροντίδα της μητέρας και του νεογνού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και οι διεθνείς επιστημονικοί φορείς, μάλιστα, προτείνουν, ρητά, την ενίσχυση και αξιοποίηση της μαίας ως βασικού επαγγελματία υγείας για τη βελτίωση των δεικτών μητρικής και νεογνικής υγείας, τη στιγμή που η χώρα μας αντιμετωπίζει οξύ δημογραφικό πρόβλημα, εξαιρετικά υψηλά ποσοστά ιατρικοποιημένων τοκετών και χαμηλή αναλογία φυσιολογικών τοκετών.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει οξύ δημογραφικό πρόβλημα, αυξημένες ανάγκες δημόσιας υγείας και σημαντικές ελλείψεις στο ΕΣΥ, ο περιορισμός του ρόλου των μαιών, αντί της ενίσχυσής του, δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια στην προσβασιμότητα των γυναικών σε ασφαλείς και ποιοτικές υπηρεσίες φροντίδας μητρότητας, ιδίως σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1. Προτίθεται το Υπουργείο να αποσύρει ή να αναθεωρήσει το υπό έγκριση Καθηκοντολόγιο και να επανεκκινήσει ουσιαστικό, θεσμικό διάλογο με τους Συλλόγους Επιστημόνων Μαιών;
2. Για ποιο λόγο δεν προβλέπεται ρητά η αυτόνομη διενέργεια φυσιολογικού τοκετού από μαίες στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, όπως ισχύει διεθνώς και προβλέπεται από το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο;
3. Με ποια τεκμηρίωση θεωρεί το Υπουργείο ότι ο περιορισμός των αρμοδιοτήτων των μαιών θα βελτιώσει την ποιότητα και την ασφάλεια της φροντίδας μητρότητας;
4. Έχει αξιολογηθεί ο αντίκτυπος του νέου Καθηκοντολογίου στη στελέχωση της ΠΦΥ, στην πρόσβαση των γυναικών σε υπηρεσίες μαιευτικής φροντίδας και στο κόστος για το ΕΣΥ;
5. Πώς διασφαλίζεται η πλήρης συμμόρφωση του νέου πλαισίου με το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο και τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας;
Αναλυτικά η Ερώτηση:
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Υγείας
Θέμα: «Υποβάθμιση του επιστημονικού και επαγγελματικού ρόλου των Μαιών–Μαιευτών στο υπό έγκριση Καθηκοντολόγιο, ελλείψει θεσμικού διαλόγου».
Έντονη αναστάτωση και εύλογες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στους Συλλόγους Επιστημόνων Μαιών (ΣΕΜ) της χώρας το υπό διαμόρφωση και έγκριση νέο Καθηκοντολόγιο Μαιών–Μαιευτών που επεξεργάζεται το Υπουργείο Υγείας.
Σύμφωνα με τις δημόσιες τοποθετήσεις και το σχετικό Δελτίο Τύπου των Συλλόγων, το προτεινόμενο σχέδιο περιορίζει ουσιωδώς τον επιστημονικό και θεσμικό ρόλο της μαίας, καθώς δεν προβλέπει, ρητά, την αυτόνομη διενέργεια φυσιολογικού τοκετού στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, ενώ στη Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια Φροντίδα, ο τοκετός τοποθετείται, αποκλειστικά, υπό ιατρική εποπτεία.
Η προσέγγιση αυτή έρχεται σε αντίθεση, τόσο με τις σύγχρονες διεθνείς πρακτικές, όσο και με τις κατευθύνσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που αναγνωρίζουν τη μαία ως βασικό επαγγελματία υγείας για τη φυσιολογική κύηση, τον τοκετό, τη λοχεία, τον θηλασμό και τη συνολική φροντίδα της μητέρας και του νεογνού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και οι διεθνείς επιστημονικοί φορείς, μάλιστα, προτείνουν, ρητά, την ενίσχυση και αξιοποίηση της μαίας ως βασικού επαγγελματία υγείας για τη βελτίωση των δεικτών μητρικής και νεογνικής υγείας, τη στιγμή που η χώρα μας αντιμετωπίζει οξύ δημογραφικό πρόβλημα, εξαιρετικά υψηλά ποσοστά ιατρικοποιημένων τοκετών και χαμηλή αναλογία φυσιολογικών τοκετών.
Παράλληλα, οι Σύλλογοι επισημαίνουν ότι το προτεινόμενο πλαίσιο δεν εναρμονίζεται με το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, ιδίως με το Π.Δ. 351/1989, όπου κατοχυρώνεται ο ρόλος της Μαίας – Μαιευτή, την Οδηγία 2005/36/ΕΚ, όπως ενσωματώθηκε με το Π.Δ. 38/2010, περί αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων, καθώς και με μεταγενέστερες ρυθμίσεις που κατοχυρώνουν το εύρος των αρμοδιοτήτων των μαιών στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα, καθώς και τα δίκτυα μαιών και τη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας εν γένει.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει οξύ δημογραφικό πρόβλημα, αυξημένες ανάγκες δημόσιας υγείας και σημαντικές ελλείψεις στο ΕΣΥ, ο περιορισμός του ρόλου των μαιών, αντί της ενίσχυσής του, δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια στην προσβασιμότητα των γυναικών σε ασφαλείς και ποιοτικές υπηρεσίες φροντίδας μητρότητας, ιδίως σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές.
Επειδή οι μαίες αποτελούν θεμελιώδη πυλώνα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και της πρόληψης,
Επειδή η αυτόνομη άσκηση του φυσιολογικού τοκετού αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένη και διεθνώς αναγνωρισμένη πρακτική,
Επειδή τυχόν περιορισμός των αρμοδιοτήτων τους δύναται να επιβαρύνει περαιτέρω το ήδη πιεσμένο δημόσιο σύστημα υγείας,
Επειδή απαιτείται εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό δίκαιο και τις κατευθύνσεις διεθνών οργανισμών,
Επειδή οι ίδιοι οι επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς ζητούν ουσιαστικό θεσμικό διάλογο πριν από οποιαδήποτε θεσμοθέτηση,
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1. Προτίθεται το Υπουργείο να αποσύρει ή να αναθεωρήσει το υπό έγκριση Καθηκοντολόγιο και να επανεκκινήσει ουσιαστικό, θεσμικό διάλογο με τους Συλλόγους Επιστημόνων Μαιών;
2. Για ποιο λόγο δεν προβλέπεται ρητά η αυτόνομη διενέργεια φυσιολογικού τοκετού από μαίες στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, όπως ισχύει διεθνώς και προβλέπεται από το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο;
3. Με ποια τεκμηρίωση θεωρεί το Υπουργείο ότι ο περιορισμός των αρμοδιοτήτων των μαιών θα βελτιώσει την ποιότητα και την ασφάλεια της φροντίδας μητρότητας;
4. Έχει αξιολογηθεί ο αντίκτυπος του νέου Καθηκοντολογίου στη στελέχωση της ΠΦΥ, στην πρόσβαση των γυναικών σε υπηρεσίες μαιευτικής φροντίδας και στο κόστος για το ΕΣΥ;
5. Πώς διασφαλίζεται η πλήρης συμμόρφωση του νέου πλαισίου με το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο και τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)
