Την ώρα που η Ελλάδα καταγράφει θλιβερές πρωτιές σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Eurostat  με το 14% του πληθυσμού (1,4 εκατ.) να βρίσκεται σε κατάσταση ακραίας φτώχειας και την ακρίβεια να καλπάζει πλήττοντας τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας, δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων για την καταπολέμηση της φτώχειας λιμνάζουν εξαιτίας της κυβερνητικής αδράνειας.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που προκύπτουν από την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων της Κομισιόν που παρακολουθεί και καταγράφει τη διαχείριση  των συγχρηματοδοτούμενων κονδυλίων του ΕΣΠΑ 2021-2027, εντοπίστηκαν 144 ελληνικές δράσεις του ΕΣΠΑ, όπως έχουν κατατεθεί στην Κομισιον. Η εικόνα της απορρόφησης ωστόσο, για δράσεις που αφορούν τον στρατηγικό στόχο «Μηδενική Φτώχεια» (SDG 1) είναι απογοητευτική.

Ο κύριος στόχος για το SDG 1 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως ορίζεται στο Σχέδιο Δράσης για τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, είναι η μείωση του αριθμού των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 15 εκατ. ως το 2030 (σε σύγκριση με το 2019), εκ των οποίων τα 5 εκατ. τουλάχιστον θα πρέπει να είναι παιδιά.

Για τις συγκεκριμένες δράσεις – μεταξύ των οποίων και το προγραμμα «Επισιτιστική Βοήθεια & Υλική Στέρηση» το γνωστό ΤΕΒΑ το οποίο παρείχε τρόφιμα και βασικά αγαθά σε χιλιάδες νοικοκυριά και η διακοπή της ροής του από το 2023 στερεί από τους πολίτες μια ανάσα επιβίωσης, αλλα και διάφορα προγράμματα για Κοινωνική Ενσωμάτωση και αντιμετώπιση της φτώχειας – έχει προϋπολογιστεί ποσό 1,37 δισ. ευρώ και ως τις 10 Δεκεμβρίου 2025 είχαν δαπανηθεί μόλις 6,8 εκατ. ευρώ.

Την ώρα που

·      Η Ελλάδα το 2024 είναι 22η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για κοινωνικά επιδόματα ασθένειας-περίθαλψης με 5,35% του ΑΕΠ.

·      το 2024 είναι 24η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για επιδόματα αναπηρίας με 0,97% του ΑΕΠ.

·      το 2024 είναι 25η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για οικογενειακά επιδόματα και επιδόματα παιδιού με 1,08% του ΑΕΠ.

·      το 2024 είναι 21η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για επιδόματα φτώχειας με 0,27% του ΑΕΠ.

·      το 2024 είναι 24η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για επιδόματα περίθαλψης και αναπηρίας με 6,32% του ΑΕΠ.

·      το 2024 είναι 19η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για στέγαση και φτώχεια με 0,41% του ΑΕΠ.

·      το 2024 είναι 3η στην Ε.Ε. των 27 με το 14% του πληθυσμού (1,4 εκατ.) να βρίσκεται σε κατάσταση ακραίας φτώχειας και

·      5η στην Ε.Ε. σε αύξηση του ποσοστού πληθυσμού σε στενή οικονομική φτώχεια

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. Σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκονται οι ανωτέρω δράσεις; Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής τους και ποιος στόχος τελικής δαπάνης έχει τεθεί;

2. Πώς και πότε θα υπάρξει πρόοδος στην εφαρμογή των παραπάνω λιμναζόντων προγραμμάτων, ώστε να υπάρξει άμεσος θετικός αντίκτυπος στην καθημερινότητα 2,7 εκατομμυρίων πολιτών ((26,9% του πληθυσμού), που βρίσκονται σε κατάσταση φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού;

3. Θα προτεραιοποιηθούν συγκεκριμένες δράσεις; Και αν ναι, ποιες;

4. Πώς αιτιολογούν το γεγονός ότι η χώρα έχει μόλις 7 εκατ. ευρώ εκταμίευση πόρων από τα 1,4 δισ. ευρώ διαθέσιμα κονδύλια των 144 δράσεων για την καταπολέμηση της φτώχειας;

5. Ποια συγκεκριμένα διοικητικά, θεσμικά ή τεχνικά εμπόδια έχουν εντοπιστεί ως αιτίες της χαμηλής απορρόφησης των πόρων του ΕΣΠΑ και ποια μέτρα προτίθεται να λάβει το αρμόδιο υπουργείο, με σαφές χρονοδιάγραμμα, για την άρση τους;

6. Πώς αιτιολογούν τα στοιχεία της Eurostat για τις θλιβερές κατατάξεις της χώρας μας στην Ε.Ε. σε ό,τι αφορά τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό;

Ακολουθεί η Ερώτηση με παράθεση και ανάλυση των 144 δράσεων:

Αθήνα, 13 Μαρτίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους Υπουργούς:

• Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
• Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Θέμα: «1,4 δισ. από 144 δράσεις του ΕΣΠΑ για την καταπολέμηση της φτώχειας και έχουν εκταμιευτεί μόλις 7 εκατ. ευρώ»

Στην επίσημη ευρωπαϊκή βάση δεδομένων της Κομισιόν (https://cohesiondata.ec.europa.eu/2021-2027/21-27-finances-implemented-by-ms/ncty-s45h), που παρακολουθεί και καταγράφει τη διαχείριση (προϋπολογισμός, δέσμευση, δαπάνη) των συγχρηματοδοτούμενων κονδυλίων του ΕΣΠΑ 2021-2027, εντοπίστηκαν οι ακόλουθες 144 ελληνικές δράσεις του ΕΣΠΑ, όπως έχουν κατατεθεί στην Κομισιον και αφορούν τον ευρωπαϊκό στόχο SDG 1 (Μηδενική Φτώχεια). Για τις εν λόγω δράσεις έχει προϋπολογιστεί ποσό 1,37 δισ. ευρώ και ως τις 10 Δεκεμβρίου 2025 είχαν δαπανηθεί μόλις 6,8 εκατ. ευρώ.

Υπενθυμίζουμε ότι ο κύριος στόχος για το SDG 1 (Μηδενική Φτώχεια) στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως ορίζεται στο Σχέδιο Δράσης για τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, είναι η μείωση του αριθμού των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 15 εκατ. ως το 2030 (σε σύγκριση με το 2019), εκ των οποίων τα 5 εκατ. τουλάχιστον θα πρέπει να είναι παιδιά.

Ακολουθεί η παράθεση και ανάλυση των 144 δράσεων.

Επειδή στις ανωτέρω δράσεις περιλαμβάνεται και αυτή της ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 6 – ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ & ΥΛΙΚΗ ΣΤΕΡΗΣΗ, προϋπολογισμού 338,5 εκατ. ευρώ, για την οποία υπάρχει μηδενική απορρόφηση και η οποία εσχάτως προωθείται ως καινοτόμα παρέμβαση, ενώ ανήκει στα προγράμματα ΤΕΒΑ, που είχαν ενταχθεί -με παρόμοιο προϋπολογισμό, στο ΕΣΠΑ 2014-2020, έτρεχαν ως το 2023 και αποτελούσαν τον δεύτερο Πυλώνα του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ). Την υλική βοήθεια σε τρόφιμα, που ήταν αναπόσπαστο μέρος του ΚΕΑ και λάμβαναν οι συμπολίτες μας ως το 2023, την έχουν στερηθεί τόσα χρόνια με μηδενική απορρόφηση,

Επειδή 121 δράσεις από τις ανωτέρω ανήκουν στο Ταμείο Συνοχής και η απορρόφησή τους είναι μόλις στο 0,51%,

Επειδή, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το 2024 το 26,9% του πληθυσμού της χώρας μας (2,7 εκατ. πολίτες) είναι σε κατάσταση φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Και επειδή το 2024 αυξήθηκε κατά 84 χιλιάδες άτομα ο πληθυσμός που είναι σε κατάσταση φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού,

Επειδή, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat (Expenditure on Social Benefits by function spr_exp_fuc),

• Η Ελλάδα το 2024 είναι 22η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για κοινωνικά επιδόματα ασθένειας-περίθαλψης με 5,35% του ΑΕΠ.
• Η Ελλάδα το 2024 είναι 24η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για επιδόματα αναπηρίας με 0,97% του ΑΕΠ.
• Η Ελλάδα το 2024 είναι 25η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για οικογενειακά επιδόματα και επιδόματα παιδιού με 1,08% του ΑΕΠ.
• Η Ελλάδα το 2024 είναι 21η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για επιδόματα φτώχειας με 0,27% του ΑΕΠ.
• Η Ελλάδα το 2024 είναι 24η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για επιδόματα περίθαλψης και αναπηρίας με 6,32% του ΑΕΠ.
• Η Ελλάδα το 2024 είναι 19η στην Ε.Ε. σε δαπάνες για στέγαση και φτώχεια με 0,41% του ΑΕΠ.

Επειδή η Ελλάδα το 2024 είναι 3η στην Ε.Ε. των 27 με το 14% του πληθυσμού (1,4 εκατ.) να βρίσκεται σε κατάσταση ακραίας φτώχειας (severe material deprivation),

Επειδή η Ελλάδα είναι 5η στην Ε.Ε. σε αύξηση του ποσοστού πληθυσμού σε στενή οικονομική φτώχεια (κίνδυνος φτώχειας) την τελευταία πενταετία. Σύμφωνα με στοιχεία, το 2024 καταγράφονται 187 χιλιάδες περισσότεροι Έλληνες σε βαριά οικονομική οικονομική φτώχεια (με εισόδημα κάτω από 7.462 ευρώ ετησίως) σε σχέση με το 2019.

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. Σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκονται οι ανωτέρω δράσεις; Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής τους και ποιος στόχος τελικής δαπάνης έχει τεθεί;

2. Πώς και πότε θα υπάρξει πρόοδος στην εφαρμογή των παραπάνω λιμναζόντων προγραμμάτων, ώστε να υπάρξει άμεσος θετικός αντίκτυπος στην καθημερινότητα 2,7 εκατομμυρίων πολιτών ((26,9% του πληθυσμού), που βρίσκονται σε κατάσταση φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού;

3. Θα προτεραιοποιηθούν συγκεκριμένες δράσεις; Και αν ναι, ποιες;

4. Πώς αιτιολογούν το γεγονός ότι η χώρα έχει μόλις 7 εκατ. ευρώ εκταμίευση πόρων από τα 1,4 δισ. ευρώ διαθέσιμα κονδύλια των 144 δράσεων για την καταπολέμηση της φτώχειας;

5. Ποια συγκεκριμένα διοικητικά, θεσμικά ή τεχνικά εμπόδια έχουν εντοπιστεί ως αιτίες της χαμηλής απορρόφησης των πόρων του ΕΣΠΑ και ποια μέτρα προτίθεται να λάβει το αρμόδιο υπουργείο, με σαφές χρονοδιάγραμμα, για την άρση τους;

6. Πώς αιτιολογούν τα στοιχεία της Eurostat για τις θλιβερές κατατάξεις της χώρας μας στην Ε.Ε. σε ό,τι αφορά τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό;

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Παππάς Νίκος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Μαμουλάκης Χάρης

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γιώργος

Δούρου Ρένα

Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος

Μπάρκας Κώστας

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος