Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν χιλιάδες συνταξιούχοι αγρότες του ΟΓΑ οι οποίοι εξαιρούνται από τις ρυθμίσεις του ν. 5322/2026  για κατάργηση της περικοπής της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35% μετά την παρέλευση τριετίας από τον θάνατο του ασφαλισμένου, φέρνει στη Βουλή με Ερώτησή του ο βουλευτής Δράμας και Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Θ. Ξανθόπουλος, με 5 ακόμη βουλευτές του κόμματος.

Επίσης όπως αναφέρεται στην Ερώτηση, από το πεδίο εφαρμογής του παραπάνω νόμου, έχουν εξαιρεθεί και οι επικουρικές συντάξεις λόγω θανάτου στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τις οποίες λαμβάνουν περίπου 120.000 δικαιούχοι καθώς και όσες-οι έχασαν τον ή την σύζυγό τους πριν τις 13 Μαΐου 2016, οι οποίοι εξακολουθούν να υπάγονται σε δυσμενέστερο καθεστώς. Παράλληλα, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για επιστροφή των χρημάτων σε όσες-ους είχε περικοπεί ήδη η σύνταξή τους.

Ειδικότερα όσον αφορά τον ΟΓΑ, σημειώνεται ότι χιλιάδες αγρότες, κυρίως αγρότισσες, που είχαν λάβει ως τώρα τη βασική, εθνική σύνταξη των 418 ευρώ με ένα μικρό ανταποδοτικό ποσό, έλαβαν επιπρόσθετα, όταν απεβίωσε ο/η σύζυγός τους, και τη μικρή σχετικά σύνταξη χηρείας που τούς αναλογούσε χωρίς, όπως υποστηρίζουν, να ενημερωθούν ποτέ από τον ΕΦΚΑ ότι δεν είχαν τέτοιο δικαίωμα και χωρίς να κληθούν να επιλέξουν ποια από τις δύο επιθυμούν να λαμβάνουν. Αυτό είχε ως συνέπεια, ηλικιωμένες αγρότισσες να λαμβάνουν, μετά το 2024, αποφάσεις του Οργανισμού για επιστροφή ως αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών που φτάνουν ακόμη και τις 20.000 ευρώ.  Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι αυτή η κατηγορία συνταξιούχων εξαιρείται από την κατάργηση της περικοπής των συντάξεων, έχει δημιουργήσει σοβαρά οικονομικά προβλήματα, ακόμη και επιβίωσης σε υπέργηρους και συχνά ασθενείς συμπολίτες μας, απόμαχους της υπαίθρου.

Με δεδομένο ότι η πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση δεν αντιμετωπίζει ισότιμα όλους τους ασφαλισμένους, επιτείνοντας την αδικία σε βάρος των συνταξιούχων του ΟΓΑ, αλλά και όσων έλαβαν επικουρική σύνταξη λόγω θανάτου στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ερωτάται η αρμόδια υπουργός αν προτίθεται να αναλάβει νομοθετική πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση της καταφανούς αδικίας. Ερωτάται επίσης εάν είχαν ενημερωθεί οι αγρότες από τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ ότι δεν δικαιούνται και τις δύο συντάξεις του ΟΓΑ καθώς και αν θα επιστραφούν στους συνταξιούχους, τα ποσά των συντάξεων που είχαν περικοπεί όλα αυτά τα χρόνια.

Ακολουθεί η Ερώτηση.

Αθήνα,  9 Οκτωβρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

Θέμα: Χιλιάδες συνταξιούχοι αγρότες του ΟΓΑ εξαιρούνται από τα μέτρα για τις συντάξεις χηρείας και αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης- Εκτός ρύθμισης και χιλιάδες επικουρικές συντάξεις- Άμεση ανάγκη να εξαλειφθεί η αδικία και να αποκατασταθεί η ισότιμη μεταχείριση όλων των συνταξιούχων

Εκτός πεδίου εφαρμογής του ν. 5322/2026 για τις συντάξεις χηρείας άφησε η κυβέρνηση χιλιάδες συνταξιούχους, κυρίως του ΟΓΑ, επιτείνοντας το σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι απόμαχοι της υπαίθρου. Συγκεκριμένα, από την διάταξη που κατάργησε την περικοπή της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35% με την παρέλευση τριετίας από τον θάνατο του ασφαλισμένου, εξαιρούνται οι ασφαλισμένες-οι του ΟΓΑ, οι επικουρικές συντάξεις λόγω θανάτου στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, καθώς και όσες-οι έχασαν τον ή την σύζυγό τους πριν τις 13 Μαΐου 2016, οι οποίοι εξακολουθούν να υπάγονται σε δυσμενέστερο καθεστώς. Παράλληλα, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για επιστροφή των χρημάτων σε όσες-ους συνταξιούχους είχε ήδη περικοπεί η σύνταξή τους.

Ειδικότερα, όσον αφορά τον ΟΓΑ, είναι γεγονός ότι χιλιάδες αγρότες, κυρίως αγρότισσες, πλήρωναν για χρόνια εισφορές και έλαβαν τη βασική (εθνική) σύνταξη (418 ευρώ) και μια μικρή ανταποδοτική σύνταξη.  Όταν απεβίωσε ή/ο σύζυγος έλαβαν επιπρόσθετα από τον ΕΦΚΑ και την μικρή σχετικά, σύνταξη χηρείας, χωρίς όμως, όπως ισχυρίζονται, να ενημερωθούν από τον Οργανισμό ότι δεν είχαν τέτοιο δικαίωμα και χωρίς να κληθούν να επιλέξουν ποια από τις δύο επιθυμούν να λαμβάνουν.

Ωστόσο, μετά από αρκετό καιρό, και συγκεκριμένα από το 2024, ο ΕΦΚΑ άρχισε να στέλνει αποφάσεις για  διακοπή της βασικής σύνταξης του ΟΓΑ και να ζητά πίσω ως αχρεωστήτως καταβληθέντα από  αγρότισσες ηλικίας 85-95 ετών ποσά από 10 έως και 20.000 ευρώ !!! Το σοβαρό αυτό θέμα  αφορά χιλιάδες υπέργηρους και συχνά βαριά ασθενείς συμπολίτες μας, των οποίων απειλείται πλέον η επιβίωση. Μόνο στη Δράμα είναι δεκάδες και στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης εκατοντάδες συνταξιούχοι.

Μάλιστα, στις εκατοντάδες ενστάσεις που έχουν κατατεθεί από τους συνταξιούχους του ΟΓΑ και εκκρεμούν ενώπιον των Τοπικών Διοικητικών Επιτροπών, η Νομική Διεύθυνση του ΕΦΚΑ, μετά την ψήφιση του πρόσφατου νόμου(5322/2026),  ενημέρωσε με εγκύκλιό της τα κατά τόπους καταστήματα και τις αρμόδιες Επιτροπές,  πως οι ευνοϊκές για τις συντάξεις χηρείας διατάξεις αφορούν την κύρια σύνταξη και δεν καταλαμβάνουν τη βασική σύνταξη του ΟΓΑ. Έτσι, ο ΕΦΚΑ συνεχίζει τη διακοπή των άνω συντάξεων και αξιώνει από χιλιάδες αγρότες επιστροφή των «αχρεωστήτως καταβληθέντων».

Ταυτόχρονα, εκτός της νέας ρύθμισης παραμένουν και οι επικουρικές συντάξεις λόγω θανάτου στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τις οποίες λαμβάνουν περίπου 120.000 δικαιούχοι ενώ δεν προβλέπεται επιστροφή των ποσών που περικόπηκαν από τις συντάξεις χηρείας τα προηγούμενα έτη, αφήνοντας ανοιχτό ένα ακόμη πεδίο δικαστικών διεκδικήσεων.

Επειδή η αποκατάσταση μιας αδικίας δεν μπορεί να γίνεται επιλεκτικά και με αποκλεισμούς γιατί συνιστά άνιση μεταχείριση και παραβίαση θεμελιωδών συνταγματικών κανόνων περί ισότητας των πολιτών και προστασίας της κοινωνικής ασφάλισης,

Επειδή η πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση δεν αντιμετωπίζει ισότιμα όλους τους ασφαλισμένους, επιτείνοντας την αδικία σε βάρος των συνταξιούχων του ΟΓΑ, αλλά και όσων έλαβαν επικουρική σύνταξη λόγω θανάτου στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα,

Επειδή, ακόμη και αν οι υπέργηροι συνταξιούχοι που υποστηρίζουν ότι δεν ενημερώθηκαν από τον ΕΦΚΑ, προσφύγουν στα διοικητικά δικαστήρια, η δικαίωσή τους θε έρθει μετά από πολλά χρόνια,

Επειδή, αν δεν υπάρξει άμεσα νομοθετική παρέμβαση για να λυθεί το τεράστιο αυτό κοινωνικό ζήτημα, χιλιάδες συμπολίτες μας, ιδίως στις ευαίσθητες, απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές,  της χώρας μας, θα αντιμετωπίσουν άμεσα πρόβλημα επιβίωσης.

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός

1. Προτίθεται να αναλάβει νομοθετική πρωτοβουλία ώστε να συμπεριληφθούν και οι χιλιάδες απόμαχοι αγρότες μας, συνταξιούχοι του ΟΓΑ στις διατάξεις του ν. 5322/26, για τις συντάξεις χηρείας;
2. Σκοπεύει να δώσει εντολή στον ΕΦΚΑ ώστε να σταματήσει άμεσα το κυνήγι υπέργηρων και ασθενών αγροτών, από τους οποίους ζητά την επιστροφή χιλιάδων ευρώ ως αχρεωστήτως καταβληθέντων;
3. Είχαν ενημερωθεί εγκαίρως και αρμοδίως οι αγρότες από τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ ότι δεν δικαιούνται και τις δύο συντάξεις του ΟΓΑ και ότι έπρεπε επιλέξουν ποια από τις δύο θα ελάμβαναν;
4. Γιατί δεν εντάχθηκαν στη ρύθμιση του ν. 5322/2026 οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας των οποίων ο ή η σύζυγος απεβίωσε πριν από τις 13 Μαΐου 2016 καθώς και οι επικουρικές συντάξεις λόγω θανάτου; Προτίθεται να ρυθμίσει τις συγκεκριμένες εκκρεμότητες και πότε;   
5. Προβλέπεται να υπάρξει από την κυβέρνηση κάποια ρύθμιση για το θέμα της επιστροφής στους συνταξιούχους των ποσών που είχαν περικοπεί όλα αυτά τα χρόνια από την μείωση των συντάξεων χηρείας στο 35%, πότε και με ποιο τρόπο; 

Οι Ερωτώντες Βουλευτές

Ξανθόπουλος Θεόφιλος

Παπαηλιού Γιώργος

Δούρου Ρένα

Αμανατίδης Γιάννης

Ακρίτα Έλενα

Καριπίδης Γιάννης