Ερώτηση του Αντιπροέδρου της Left και αναπληρωματικού μέλους στην Επιτροπή Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (AGRI) Κώστα Αρβανίτη, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σχετικά με τα μέτρα ανακούφισης των παραγωγικών δυνάμεων στη Λέσβο, από την επιδημία του αφθώδους πυρετού
Την ανάγκη αξιοποίησης όλων των διαθέσιμων δυνατοτήτων που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία της κτηνοτροφίας στη Λέσβο, μετά την παρατεταμένη επιζωοτία αφθώδους πυρετού, αναδεικνύει με νέα ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και Αντιπρόεδρος της LEFT, Κώστας Αρβανίτης.
Η πολύμηνη επιβολή περιοριστικών μέτρων και οι μεγάλες απώλειες ζωικού κεφαλαίου έχουν προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην κτηνοτροφική παραγωγή και στην οικονομία του νησιού. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η κατάσταση για τη διατήρηση του γενετικού υλικού και των τοπικών φυλών, όπως η φυλή προβάτου Λέσβου, αλλά και για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων που παραμένουν εκτός μολυσμένων ζωνών.
Η κατάσταση δεν αφορά μόνο το σήμερα, αλλά και την επόμενη ημέρα της κτηνοτροφίας της Λέσβου. Για τους κτηνοτρόφους που έχασαν τα κοπάδια τους, πέρα από τις αποζημιώσεις, απαιτούνται χρηματοδότηση για νέο ζωικό κεφάλαιο, στήριξη του εισοδήματος στο μεταβατικό διάστημα και σαφές χρονοδιάγραμμα επανεκκίνησης.
Παράλληλα, η μείωση του ζωικού κεφαλαίου επηρεάζει ήδη τη μεταποίηση, τα τυροκομεία και τους συνεταιρισμούς, με άμεσες συνέπειες στην απασχόληση, στο εισόδημα των παραγωγών και στην οικονομία των χωριών.
Όπως σημειώνει ο Κ. Αρβανίτης, το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και βάσει εκτίμησης κινδύνου, δυνατότητες παρέκκλισης από ορισμένα μέτρα ελέγχου. Μεταξύ άλλων προβλέπει δυνατότητα παρέκκλισης από την υποχρέωση θανάτωσης για συγκεκριμένες κατηγορίες ζώων, συμπεριλαμβανομένων ζώων σπάνιων φυλών ή υψηλής γενετικής αξίας, ενώ προβλέπονται και δυνατότητες παρέκκλισης από περιορισμούς μετακινήσεων στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης, καθώς και πρόσθετες δυνατότητες όταν οι περιορισμοί παρατείνονται σημαντικά.
Έχει ιδιαίτερη σημασία η προστασία της φυλής προβάτου Λέσβου, ενός πολύτιμου γενετικού πόρου που συνδέεται άμεσα με την κτηνοτροφική παραγωγή του νησιού. Η ανασύσταση των κοπαδιών, όπως έχει επισημανθεί και από τους φορείς της λεσβιακής κτηνοτροφίας, πρέπει να είναι με τρόπο που θα διασφαλίζει τη συνέχεια της τοπικής φυλής και των παραγωγικών χαρακτηριστικών της.
Με την ερώτησή του, ο Αντιπρόεδρος της LEFT ζητά από την Επιτροπή να αποσαφηνίσει:
- Εάν οι ελληνικές αρχές έχουν γνωστοποιήσει ή εξετάσει τη χορήγηση παρέκκλισης για ζώα της φυλής προβάτου Λέσβου υψηλής γενετικής αξίας.
- Εάν έχει εξεταστεί η εφαρμογή του άρθρου 56 του Κανονισμού 2020/687 για εγκαταστάσεις όπου, μετά από εκτίμηση κινδύνου και με την εφαρμογή των απαιτούμενων ελέγχων, ο κίνδυνος εξάπλωσης της νόσου θεωρείται αμελητέος.
- Υπό ποιες συγκεκριμένες προϋποθέσεις επιτρέπεται, δεδομένης της παρατεταμένης διάρκειας των περιορισμών, η μετακίνηση ζώων από μη μολυσμένες εκμεταλλεύσεις προς σφαγή και η διάθεση του νωπού κρέατος στην αγορά, καθώς και το εάν οι ελληνικές αρχές έχουν ως τώρα απευθυνθεί σχετικά στην Κομισιόν.
Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η κρίση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, ο αντιπρόεδρος της Left έχει αναδείξει το θέμα στα θεσμικά όργανα της Ένωσης με ερωτήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και παρεμβάσεις στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Αμέσως μετά την περιοδεία του στο νησί τον περασμένο μήνα, όπου οι κτηνοτρόφοι και η τοπική αυτοδιοίκηση περιέγραψαν με μελανά χρώματα την κατάσταση και διατύπωσαν τα αιτήματά τους, ο ευρωβουλευτής κατέθεσε ερώτηση στην Κομισιόν καταγγέλλοντας την κυβερνητική αδιαφορία στη διαχείριση της κρίσης και ανακοίνωσε τη διοργάνωση εκδήλωσης στη Λέσβο στα τέλη του Οκτωβρίου.
Σε μια κατάσταση που απειλεί όχι μόνο το ζωικό κεφάλαιο αλλά και την ίδια την παραγωγική συνέχεια του νησιού, είναι κρίσιμο να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες που προβλέπει το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Η προστασία της φυλής προβάτου Λέσβου, η ανασύσταση των κοπαδιών και η στήριξη των παραγωγών μέχρι να επιστρέψουν στην παραγωγή πρέπει να αποτελέσουν συγκεκριμένο σχέδιο για την επόμενη ημέρα της λεσβιακής κτηνοτροφίας.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης του Κώστα Αρβανίτη:
Ερώτηση
με αίτημα γραπτής απάντησης
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Κωνσταντίνος Αρβανίτης (The Left)
Θέμα: Αξιοποίηση των προβλεπόμενων παρεκκλίσεων για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο
Η παρατεταμένη επιζωοτία αφθώδους πυρετού στη Λέσβο και οι πολύμηνοι περιορισμοί έχουν προκαλέσει μεγάλες απώλειες ζωικού κεφαλαίου και σοβαρές επιπτώσεις στην κτηνοτροφία και οικονομία του νησιού.
Ο Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2020/687 προβλέπει, υπό προϋποθέσεις, παρεκκλίσεις από ορισμένα μέτρα ελέγχου. Το άρθρο 13 επιτρέπει παρέκκλιση από την υποχρέωση θανάτωσης για συγκεκριμένες κατηγορίες ζώων, μεταξύ άλλων καταχωρισμένες σπάνιες φυλές ή ζώα υψηλής γενετικής αξίας. Τα άρθρα 28 και 43 προβλέπουν παρεκκλίσεις από απαγορεύσεις μετακινήσεων στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης, ενώ το άρθρο 56, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/322, επιτρέπει πρόσθετες παρεκκλίσεις όταν οι περιορισμοί παρατείνονται σημαντικά.
Ερωτάσθε:
- Έχουν οι ελληνικές αρχές γνωστοποιήσει τη χορήγηση ή εξέταση παρέκκλισης βάσει του άρθρου 13 Καν. (ΕΕ) 2020/687 για ζώα της φυλής προβάτου Λέσβου υψηλής γενετικής αξίας;
- Έχει εξεταστεί η εφαρμογή του άρθρου 56 του 2020/687, όπως τροποποιήθηκε με τον Καν. (ΕΕ) 2026/322 για εγκαταστάσεις όπου, κατόπιν εκτίμησης κινδύνου και των απαιτούμενων ελέγχων, ο κίνδυνος εξάπλωσης θεωρείται αμελητέος;
- Δεδομένης της διάρκειας των περιορισμών και της πρόσφατης εμπειρίας της Κύπρου, υπό ποιες προϋποθέσεις επιτρέπει ο Κανονισμός 2020/687 τη μετακίνηση ζώων από μη μολυσμένες εκμεταλλεύσεις προς σφαγή και τη διάθεση του νωπού κρέατος στην αγορά; Έχουν οι ελληνικές αρχές ζητήσει σχετική καθοδήγηση από την Επιτροπή;
Κατάθεση: 05.10.2026
