Ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Τουρισμού, Εσωτερικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Την απόσυρση της κυβερνητικής ρύθμισης που δημιουργεί ειδικό καθεστώς για καταστήματα εστίασης σε ακίνητα της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), όπως ζητούν εννέα δήμαρχοι των παραλιακών δήμων της Αττικής, θέτουν με κοινοβουλευτική ερώτησή τους έξι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, με πρωτοβουλία του Νίκου Παππά, Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής και βουλευτή Νότιου Τομέα Αθηνών.
Η ερώτηση, που απευθύνεται στους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Τουρισμού, Εσωτερικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναδεικνύει τις σοβαρές θεσμικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις του άρθρου 339 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου. Τα ζητήματα αναδεικνύουν οι Ανδρέας Κονδύλης, δήμαρχος Αλίμου, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γιώργος Παπανικολάου, δήμαρχος Γλυφάδας, Κώστας Ασκούνης, δήμαρχος Καλλιθέας, Δημήτρης Κιούσης, δήμαρχος Κρωπίας, Ανδρέας Ευθυμίου, δήμαρχος Μοσχάτου-Ταύρου, Γιάννης Φωστηρόπουλος, δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου, Γιάννης Μώραλης, δήμαρχος Πειραιά και Δημήτρης Παπαχρήστου, δήμαρχος Σαρωνικού.
Η διάταξη χαρακτηρίζει καταστήματα εστίασης σε ακίνητα της ΕΤΑΔ, από τον Φαληρικό Όρμο έως την Αγία Μαρίνα Κρωπίας, ως «εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής».
Όπως επισημαίνουν οι εννέα δήμαρχοι, «πίσω από αυτή τη φαινομενικά τεχνική ρύθμιση δημιουργείται ένα διαφορετικό καθεστώς για συγκεκριμένες επιχειρήσεις εστίασης, με σοβαρές θεσμικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές προεκτάσεις».
Οι δήμαρχοι προειδοποιούν για μεταφορά αρμοδιοτήτων αδειοδότησης από τους Δήμους στο Υπουργείο Τουρισμού, για «στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό εις βάρος άλλων επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μικρών και μεσαίων», αλλά και για «περαιτέρω εντατικοποίηση της εκμετάλλευσης του παραλιακού μετώπου».
Με την ερώτησή τους, οι βουλευτές ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις για τις αρμοδιότητες που αφαιρούνται ενδεχομένως από τους Δήμους, τις επιχειρήσεις που ευνοούνται από το ειδικό καθεστώς, τις πολεοδομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες και την απουσία ουσιαστικής διαβούλευσης με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Καλούν, παράλληλα, την κυβέρνηση να απαντήσει εάν προτίθεται να αποσύρει το άρθρο 339 και να διασφαλίσει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια των Δήμων.
Όπως υπογραμμίζουν οι εννέα δήμαρχοι, «η διοικητική αυτοτέλεια των Δήμων δεν αποτελεί παραχώρηση της εκάστοτε Κυβέρνησης. Είναι συνταγματική επιταγή».
Την ερώτηση συνυπογράφουν, μαζί με τον Νίκο Παππά, οι Ρένα Δούρου, Γιάννης Αμανατίδης, Χρήστος Γιαννούλης, Γιάννης Καριπίδης και Γιώργος Παπαηλιού.
Ολόκληρο το κείμενο της ερώτησης:
Αθήνα, 23 Οκτωβρίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους Υπουργούς
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Τουρισμού
Εσωτερικών
Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Να αποσυρθεί η ρύθμιση για τα καταστήματα εστίασης σε ακίνητα της ΕΤΑΔ, όπως ζητούν οι δήμαρχοι των παραλιακών δήμων της Αττικής – Ζητήματα δημοτικών αρμοδιοτήτων, ανταγωνισμού και προστασίας του παραλιακού μετώπου»
Σοβαρές θεσμικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες για το άρθρο 339 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και έχει τίτλο: «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών – Ενίσχυση των συλλογικών επενδύσεων και της κεφαλαιαγοράς καθώς και της διαχείρισης κινδύνων και της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος – Ενσωμάτωση Οδηγιών (ΕΕ)», εκφράζουν με κοινή ανακοίνωσή τους εννέα δήμαρχοι των παραλιακών δήμων της Αττικής. Οι Ανδρέας Κονδύλης, δήμαρχος Αλίμου, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γιώργος Παπανικολάου, δήμαρχος Γλυφάδας, Κώστας Ασκούνης, δήμαρχος Καλλιθέας, Δημήτρης Κιούσης, δήμαρχος Κρωπίας, Ανδρέας Ευθυμίου, δήμαρχος Μοσχάτου-Ταύρου, Γιάννης Φωστηρόπουλος, δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου, Γιάννης Μώραλης, δήμαρχος Πειραιά και Δημήτρης Παπαχρήστου, δήμαρχος Σαρωνικού, ζητούν την άμεση απόσυρση της συγκεκριμένης ρύθμισης.
Η εν λόγω διάταξη αφορά καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που βρίσκονται σε τουριστικά ακίνητα της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), από τον Φαληρικό Όρμο έως την Αγία Μαρίνα Κρωπίας, και τα χαρακτηρίζει ως «εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής».
Οι εννέα δήμαρχοι εκφράζουν την κατηγορηματική αντίθεσή τους και ζητούν την άμεση απόσυρσή της. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνουν, «πίσω από αυτή τη φαινομενικά τεχνική ρύθμιση δημιουργείται ένα διαφορετικό καθεστώς για συγκεκριμένες επιχειρήσεις εστίασης, με σοβαρές θεσμικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές προεκτάσεις».
Ειδικότερα, οι δήμαρχοι καταγγέλλουν ότι:
Πρώτο, η διάταξη δημιουργεί τις προϋποθέσεις μεταφοράς αρμοδιοτήτων αδειοδότησης από τους Δήμους στο Υπουργείο Τουρισμού, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη δυνατότητα των δημοτικών αρχών να ελέγχουν αποτελεσματικά τη λειτουργία των καταστημάτων εντός των διοικητικών τους ορίων, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων μουσικής και ωραρίου λειτουργίας. Όπως τονίζουν χαρακτηριστικά, «δεν μπορεί οι Δήμοι να λογοδοτούν στους πολίτες για την ηχορύπανση, την κυκλοφορία, την καθαριότητα και την ποιότητα ζωής, αλλά να απομακρύνονται από τις αποφάσεις και τους ελέγχους που επηρεάζουν άμεσα όλα τα παραπάνω».
Δεύτερο, η υπαγωγή συγκεκριμένων επιχειρήσεων εστίασης σε ειδικό καθεστώς, λόγω του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των ακινήτων τους, δημιουργεί συνθήκες διαφορετικής μεταχείρισης ομοειδών επιχειρήσεων. Οι δήμαρχοι προειδοποιούν ότι η ρύθμιση δημιουργεί «εύλογες ανησυχίες για στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό εις βάρος άλλων επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μικρών και μεσαίων». Προκύπτει, συνεπώς, ζήτημα ισότιμης αντιμετώπισης των επιχειρήσεων εστίασης που δραστηριοποιούνται στην ίδια παραλιακή ζώνη, αλλά ενδέχεται να υπόκεινται σε διαφορετικές διαδικασίες αδειοδότησης και ελέγχου.
Τρίτο, ο χαρακτηρισμός των καταστημάτων ως εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τις πολεοδομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες, καθώς ενδέχεται να συνδέεται με ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για τη δόμηση ή τη λειτουργία τους. Οι δήμαρχοι ζητούν να αποσαφηνιστούν πλήρως οι συνέπειες της διάταξης σε σχέση με το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας της παράκτιας ζώνης και τις διαδικασίες που έχουν διαμορφωθεί για τη λειτουργία και τον έλεγχο των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, με σημείο αναφοράς το Προεδρικό Διάταγμα της 1ης Μαρτίου 2004 (ΦΕΚ Δ΄ 254/2004).
Τέταρτο, προειδοποιούν ότι η ρύθμιση δημιουργεί τον κίνδυνο «περαιτέρω εντατικοποίησης της εκμετάλλευσης του παραλιακού μετώπου, με πρόσθετες επιπτώσεις στην κυκλοφορία, την ηχορύπανση, το φυσικό περιβάλλον και, τελικά, την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των πολιτών». Οι εννέα δήμαρχοι συνδέουν τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία με τη διαχρονική πρακτική συγκέντρωσης αρμοδιοτήτων στο κεντρικό κράτος, αντί της ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με αρμοδιότητες, πόρους και ουσιαστική δυνατότητα παρέμβασης στις τοπικές υποθέσεις.
Επικαλούνται το άρθρο 102 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ και τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων από αυτούς, καταγγέλλοντας ότι «το κεντρικό κράτος εξακολουθεί να νομοθετεί για τις πόλεις μας χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και τους αιρετούς εκπροσώπους τους».
Παράλληλα, ξεκαθαρίζουν ότι δεν αντιτίθενται στην ανάπτυξη, στον τουρισμό ή στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Όπως αναφέρουν, «είμαστε, όμως, κατηγορηματικά αντίθετοι στη θέσπιση ειδικών καθεστώτων που ανατρέπουν καθιερωμένες διαδικασίες, δημιουργούν συνθήκες άνισης μεταχείρισης και υπονομεύουν τον θεσμικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
Με την κοινή ανακοίνωσή τους απαιτούν την άμεση απόσυρση της διάταξης και την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου με τους εμπλεκόμενους Δήμους. Προειδοποιούν, μάλιστα, ότι σε διαφορετική περίπτωση είναι αποφασισμένοι «να αξιοποιήσουμε κάθε διαθέσιμο εθνικό και ευρωπαϊκό θεσμικό και ένδικο μέσο για την προάσπιση των αρμοδιοτήτων μας, την προστασία του περιβάλλοντος και των δικαιωμάτων των τοπικών κοινωνιών που εκπροσωπούμε».
Η κοινή ανακοίνωση καταλήγει με μια σαφή θεσμική επισήμανση: «Η διοικητική αυτοτέλεια των Δήμων δεν αποτελεί παραχώρηση της εκάστοτε Κυβέρνησης. Είναι συνταγματική επιταγή. Δεν θα αποδεχθούμε να λαμβάνονται αποφάσεις για τις πόλεις μας, χωρίς τις πόλεις μας».
Με βάση τα παραπάνω,
Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
1. Ποιο είναι το ακριβές περιεχόμενο και το εύρος των αρμοδιοτήτων των Δήμων που επηρεάζονται από το άρθρο 339; Με ποια συγκεκριμένη νομοθετική βάση και διαδικασία θα ασκούνται η αδειοδότηση, η εποπτεία και ο έλεγχος των καταστημάτων που υπάγονται στη ρύθμιση; Μεταφέρονται αρμοδιότητες από τους Δήμους στο Υπουργείο Τουρισμού ή σε άλλες υπηρεσίες, ιδίως σε ζητήματα μουσικής και ωραρίου λειτουργίας; Πώς θα διασφαλιστεί η δυνατότητα αποτελεσματικής παρέμβασης των δημοτικών αρχών σε περιπτώσεις όχλησης και παραβίασης των κανόνων λειτουργίας;
2. Ποια είναι τα συγκεκριμένα ακίνητα και οι επιχειρήσεις που υπάγονται στο προβλεπόμενο ειδικό καθεστώς, από τον Φαληρικό Όρμο έως την Αγία Μαρίνα Κρωπίας; Με ποια κριτήρια επιλέγονται και ποια στοιχεία τεκμηριώνουν την ανάγκη διαφορετικής μεταχείρισής τους από τα υπόλοιπα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος της ίδιας περιοχής; Έχει εκτιμηθεί η επίπτωση της ρύθμισης στον ανταγωνισμό και ειδικότερα στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που λειτουργούν υπό διαφορετικό καθεστώς αδειοδότησης και ελέγχου;
3. Ποιες ακριβώς πολεοδομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες επιφέρει ο χαρακτηρισμός των καταστημάτων ως εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής; Επιτρέπει ή διευκολύνει αλλαγές στις χρήσεις γης, στους όρους δόμησης, στην επέκταση ή στη λειτουργία των εγκαταστάσεων; Έχουν αξιολογηθεί οι επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και στην πρόσβαση των πολιτών στον παράκτιο χώρο; Πώς διασφαλίζεται η πλήρης εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος της 1ης Μαρτίου 2004 (ΦΕΚ Δ΄ 254/2004), καθώς και της ισχύουσας νομοθεσίας για τον αιγιαλό, την παραλία και την περιβαλλοντική προστασία;
4. Πώς αιτιολογείται η προώθηση της ρύθμισης χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με τους Δήμους που επηρεάζονται άμεσα, όπως οι ίδιοι καταγγέλλουν; Έχουν ζητηθεί οι απόψεις των εννέα Δήμων και έχουν ληφθεί υπόψη οι επισημάνσεις τους; Θα δοθούν στη δημοσιότητα οι σχετικές μελέτες, γνωμοδοτήσεις και αξιολογήσεις επιπτώσεων που τεκμηριώνουν την αναγκαιότητα και τις συνέπειες της προτεινόμενης διάταξης;
5. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση για την αποτροπή της περαιτέρω επιβάρυνσης των τοπικών κοινωνιών από την ενδεχόμενη εντατικοποίηση της εκμετάλλευσης του παραλιακού μετώπου; Έχουν αξιολογηθεί οι πιθανές επιπτώσεις στην κυκλοφορία, στην ηχορύπανση, στην καθαριότητα και στην καθημερινότητα των κατοίκων; Ποια συγκεκριμένα μέτρα προστασίας προβλέπονται και με ποιον τρόπο θα συμμετέχουν οι οικείοι Δήμοι στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή τους;
6. Προτίθεται η κυβέρνηση να αποσύρει το άρθρο 339, όπως ρητά ζητούν οι εννέα Δήμοι, και να προχωρήσει σε ουσιαστική διαβούλευση μαζί τους πριν από οποιαδήποτε νέα νομοθετική πρωτοβουλία για τη λειτουργία των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος στην παραλιακή ζώνη; Πώς προτίθεται να διασφαλίσει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη διοικητική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, την ισότιμη μεταχείριση των επιχειρήσεων και την προστασία του παράκτιου περιβάλλοντος, ώστε να αποφευχθεί η προσφυγή των Δήμων σε εθνικά και ευρωπαϊκά δικαστήρια;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Παππάς Νίκος
Δούρου Ρένα
Αμανατίδης Γιάννης
Γιαννούλης Χρήστος
Καριπίδης Γιάννης
Παπαηλιού Γιώργος
