9/10/2026
«Η ενεργειακή στρατηγική της χώρας δεν μπορεί να αλλάζει πίσω από κλειστές πόρτες»
Ερώτηση Βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία του Χ. Γιαννούλη
Η κυβέρνηση ανοίγει την πόρτα στους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, χωρίς να έχει εξηγήσει ποια ενεργειακή ανάγκη δεν μπορεί να καλυφθεί από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, την αποθήκευση και την αναβάθμιση των δικτύων.
Το κόστος δεν τελειώνει στην κατασκευή. Περιλαμβάνει λειτουργία, ασφάλεια, πυρηνικά απόβλητα και παροπλισμό. Ποιος θα αναλάβει τις πιθανές υπερβάσεις;
Οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται για πυρηνικά πειράματα επί χάρτου. Θέλουν φθηνό ρεύμα.
Η ασφάλεια των πολιτών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως τεχνική λεπτομέρεια. Πού θα εγκατασταθούν, πώς θα προστατευτούν και πού θα αποθηκεύονται τα ραδιενεργά απόβλητα;
Η Ελλάδα δεν παράγει πυρηνικό καύσιμο ούτε διαθέτει εγχώρια πυρηνική τεχνολογία. Θα αντικαταστήσουμε την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με μια νέα, πολυετή εξάρτηση από ξένους προμηθευτές;
Με ερώτηση που κατέθεσαν στη Βουλή 7 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία του Χρήστου Γιαννούλη, απαιτούν δημοσιοποίηση όλων των μελετών, διαφάνεια για ενδεχόμενες συμφωνίες με τρίτες χώρες και ουσιαστική συζήτηση στη Βουλή πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
Ακολουθεί η Ερώτηση:
Αθήνα, 9 Οκτωβρίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Η διερεύνηση ένταξης της πυρηνικής ενέργειας και των SMRs στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας – Κόστος, ασφάλεια και νέες ενεργειακές εξαρτήσεις»
Η ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών έχουν επαναφέρει σε ευρωπαϊκό επίπεδο τη συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια, τη μείωση των ενεργειακών εξαρτήσεων και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προχωρήσει σε πρωτοβουλίες για την επιτάχυνση της ανάπτυξης Μικρών Αρθρωτών Αντιδραστήρων (SMRs), με στόχο τα πρώτα σχετικά έργα στην Ευρώπη να καταστούν λειτουργικά στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Οι SMRs είναι πυρηνικοί αντιδραστήρες μικρότερης ισχύος από τους συμβατικούς. Παρά τα πλεονεκτήματα που αποδίδονται στον αρθρωτό σχεδιασμό, στους μικρότερους χρόνους κατασκευής και στα νεότερα συστήματα ασφάλειάς τους, η ανάπτυξή τους σε ευρεία κλίμακα εξακολουθεί να συνδέεται με οικονομικές και τεχνολογικές αβεβαιότητες, ενώ παραμένουν κρίσιμα τα ζητήματα της πυρηνικής ασφάλειας, της διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων και του αναλωμένου πυρηνικού καυσίμου, του παροπλισμού των εγκαταστάσεων και του συνολικού κόστους σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής τους.
Πρόσφατα, με την Πράξη 28 της 24.8.2026 του Υπουργικού Συμβουλίου (ΦΕΚ Α΄ 136/08.09.2026), συστάθηκε Κυβερνητική Επιτροπή για την Πυρηνική Ενέργεια, ως συντονιστικό όργανο για την έρευνα, μελέτη και αξιολόγηση των παραμέτρων που συνδέονται με την ενδεχόμενη ένταξη της πυρηνικής ενέργειας στον μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας. Η Επιτροπή αναλαμβάνει τον ρόλο του Nuclear Energy Programme Implementing Organization (NEPIO), στο πλαίσιο της διερευνητικής φάσης κατά τις διαδικασίες του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, και καλείται εντός 24 μηνών να υποβάλει τελική έκθεση και τεχνική εισήγηση για την έναρξη ή μη εθνικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η εξέταση του κόστους και των τεχνολογικών επιλογών, καθώς και η αξιολόγηση πιθανών προσθηκών ή συμπληρώσεων στο ΕΣΕΚ αναφορικά με την πυρηνική ενέργεια.
Η συγκρότηση της Επιτροπής είχε προαναγγελθεί τον Μάρτιο του 2026 από τον Πρωθυπουργό, κατά τη Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι, όπου δήλωσε ότι η Ελλάδα οφείλει να εξετάσει εάν οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες μπορούν να έχουν ρόλο στο ενεργειακό μείγμα της χώρας και ανακοίνωσε τη συγκρότηση υπουργικής επιτροπής που θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις στην κυβέρνηση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ έχει διατυπώσει σαφή θέση απέναντι στην εισαγωγή της πυρηνικής ενέργειας στη χώρα, επισημαίνοντας ότι, ιδιαίτερα για τα ελληνικά δεδομένα και τη σεισμικότητα της χώρας, πρόκειται για επιλογή που ενέχει σοβαρούς κινδύνους, δεν αποτελεί φθηνότερη ενεργειακή λύση και δεν συνάδει με το μοντέλο βιώσιμης και δίκαιης ανάπτυξης που προτείνει.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με το ισχύον Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), το οποίο αποτελεί τον επίσημο στρατηγικό ενεργειακό και κλιματικό οδικό χάρτη της χώρας και προβλέπει την περαιτέρω διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της αποθήκευσης, των δικτύων και των διασυνδέσεων, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τον εξηλεκτρισμό.
Η έναρξη διερεύνησης της πυρηνικής επιλογής δημιουργεί συνεπώς εύλογα ερωτήματα ως προς τη σχέση της με τον υφιστάμενο εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό: ποια νέα δεδομένα έχουν προκύψει, ποια ανάγκη του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος εκτιμάται ότι δεν μπορεί να καλυφθεί από τις ήδη προβλεπόμενες τεχνολογίες και υποδομές και εάν η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε αναθεώρηση ή συμπλήρωση του ΕΣΕΚ προκειμένου να ενσωματωθεί σε αυτό η πυρηνική ενέργεια.
Κρίσιμο ζήτημα αποτελεί το πραγματικό οικονομικό κόστος μιας τέτοιας επιλογής. Η σύγκριση δεν μπορεί να περιορίζεται στο κόστος κατασκευής, αλλά πρέπει να αφορά το συνολικό κόστος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας σε όλο τον κύκλο ζωής της επένδυσης, συμπεριλαμβανομένων του κόστους χρηματοδότησης, κατασκευής και λειτουργίας, της ασφάλειας, της διαχείρισης και μακροχρόνιας αποθήκευσης των πυρηνικών αποβλήτων και του παροπλισμού των εγκαταστάσεων. Άλλωστε, η διεθνής εμπειρία έχει ήδη καταγράψει έργα SMRs που δεν προχώρησαν λόγω προβλημάτων οικονομικής βιωσιμότητας, όπως το έργο της NuScale στις ΗΠΑ, το οποίο ακυρώθηκε το 2023 μετά και τη σημαντική αύξηση του εκτιμώμενου κόστους της παραγόμενης ενέργειας.
Κυρίως, πρέπει να αποσαφηνιστεί ποιο θα είναι το πραγματικό όφελος για τον καταναλωτή. Δεν αρκεί μια εκτίμηση του κόστους παραγωγής ανά MWh. Απαιτείται να τεκμηριωθεί εάν και με ποιον μηχανισμό η ενδεχόμενη εισαγωγή των SMRs μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη τελική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, καθώς και ποιος θα αναλάβει τον επενδυτικό κίνδυνο και ενδεχόμενες υπερβάσεις κόστους.
Εξίσου κρίσιμο είναι το ζήτημα της ενεργειακής ανεξαρτησίας. Η Ελλάδα δεν διαθέτει εγχώρια πυρηνική τεχνολογία, παραγωγή πυρηνικού καυσίμου ή ολοκληρωμένη βιομηχανική αλυσίδα για την ανάπτυξη και υποστήριξη πυρηνικών εγκαταστάσεων. Πρέπει, συνεπώς, να αξιολογηθεί κατά πόσο η εισαγωγή πυρηνικής ενέργειας θα περιόριζε πραγματικά την ενεργειακή εξάρτηση ή θα δημιουργούσε μια διαφορετική, μακροχρόνια τεχνολογική, ενεργειακή και γεωπολιτική εξάρτηση από συγκεκριμένες χώρες και προμηθευτές.
Παράλληλα, δεν μπορούν να υποβαθμιστούν οι ιδιαίτερες συνθήκες της χώρας. Η υψηλή σεισμικότητα της Ελλάδας, η χωροθέτηση, οι ανάγκες ψύξης, η πολιτική προστασία και κυρίως η ασφαλής διαχείριση και οριστική αποθήκευση των ραδιενεργών αποβλήτων αποτελούν ζητήματα που απαιτούν ειδική επιστημονική τεκμηρίωση, αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο και πλήρη ενημέρωση της κοινωνίας.
Τέλος, ήδη από το 2022 είχαν γίνει γνωστές συνομιλίες μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας σχετικά με ενδεχόμενη μακροχρόνια προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνική μονάδα στη γειτονική χώρα. Απαιτείται να διευκρινιστεί εάν οι συζητήσεις αυτές έχουν οδηγήσει σε οποιαδήποτε συμφωνία ή δέσμευση και πώς συνδέονται με τον σημερινό κυβερνητικό σχεδιασμό.
Επειδή η συγκρότηση Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια σηματοδοτεί τη θεσμική έναρξη διερεύνησης μιας επιλογής που μπορεί να επηρεάσει τον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας για πολλές δεκαετίες,
Επειδή πρέπει να αποσαφηνιστεί η σχέση της συγκεκριμένης διερεύνησης με το ισχύον ΕΣΕΚ και να τεκμηριωθεί ποια ενεργειακή ανάγκη δεν μπορεί να καλυφθεί από την ανάπτυξη των ΑΠΕ, της αποθήκευσης, των δικτύων, των διασυνδέσεων και της ενεργειακής αποδοτικότητας,
Επειδή το πραγματικό κόστος μιας πυρηνικής επένδυσης πρέπει να εξετάζεται σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής της και να τεκμηριώνεται εάν και σε ποιο βαθμό μπορεί να επιφέρει πραγματικό όφελος στην τελική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τον καταναλωτή,
Επειδή πρέπει να αξιολογηθεί εάν η πυρηνική επιλογή ενισχύει πράγματι την ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας ή δημιουργεί νέες μακροχρόνιες τεχνολογικές, ενεργειακές και γεωπολιτικές εξαρτήσεις.
Επειδή η σεισμικότητα, η πυρηνική ασφάλεια, η διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων και ο παροπλισμός των εγκαταστάσεων αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους που πρέπει να αξιολογηθούν πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός
- Ποια νέα ενεργειακά, οικονομικά ή τεχνολογικά δεδομένα έχουν προκύψει μετά την κύρωση του ισχύοντος ΕΣΕΚ και οδηγούν την κυβέρνηση στη διερεύνηση της πυρηνικής ενέργειας και ειδικότερα των SMRs; Προτίθεται η κυβέρνηση να αναθεωρήσει ή να συμπληρώσει το ΕΣΕΚ προκειμένου να εντάξει σε αυτό την πυρηνική ενέργεια;
- Ποια συγκεκριμένη ανάγκη του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος θεωρεί η κυβέρνηση ότι δεν μπορεί να καλυφθεί μέσω της ανάπτυξης των ΑΠΕ, της αποθήκευσης, των δικτύων, των διασυνδέσεων και της ενεργειακής
αποδοτικότητας και για τον λόγο αυτό εξετάζει την πυρηνική επιλογή;
- Έχει εκπονηθεί ή πρόκειται να εκπονηθεί συγκριτική μελέτη του πλήρους κόστους των SMRs έναντι των εναλλακτικών επιλογών που προβλέπει το ΕΣΕΚ; Ποιο εκτιμάται ότι θα είναι το συνολικό κόστος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας ανά MWh, συνυπολογιζομένων του κόστους χρηματοδότησης, κατασκευής, λειτουργίας, ασφάλειας, διαχείρισης των αποβλήτων και του μελλοντικού παροπλισμού;
- Με ποιον συγκεκριμένο μηχανισμό εκτιμά η κυβέρνηση ότι η ενδεχόμενη εισαγωγή των SMRs θα οδηγήσει σε μείωση της τελικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις; Ποιος θα αναλάβει τον επενδυτικό κίνδυνο και πιθανές υπερβάσεις κόστους και εξετάζεται οποιαδήποτε μορφή κρατικής χρηματοδότησης, εγγύησης ή εγγυημένης τιμής;
- Δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει εγχώρια πυρηνική τεχνολογία και παραγωγή πυρηνικού καυσίμου, από ποιες χώρες και προμηθευτές εξετάζεται να προέρχονται η τεχνολογία, ο εξοπλισμός, το καύσιμο και η μακροχρόνια τεχνική υποστήριξη; Έχει αξιολογηθεί η τεχνολογική, ενεργειακή και γεωπολιτική εξάρτηση που μπορεί να δημιουργηθεί;
- Υφίσταται σήμερα οποιαδήποτε συμφωνία, διαπραγμάτευση ή δέσμευση με τη Βουλγαρία ή άλλη χώρα για μακροχρόνια προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας πυρηνικής προέλευσης και, εφόσον ναι, ποιο είναι το περιεχόμενό της και πώς συνδέεται με τον υπό διαμόρφωση κυβερνητικό σχεδιασμό;
- Θα δημοσιοποιούνται οι μελέτες, οι προμελέτες, τα επιμέρους παραδοτέα και η Τελική Έκθεση της Κυβερνητικής Επιτροπής και θα προηγηθεί ουσιαστικός κοινοβουλευτικός και δημόσιος διάλογος πριν από οποιαδήποτε απόφαση για την ένταξη της πυρηνικής ενέργειας στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Γιαννούλης Χρήστος
Δούρου Ειρήνη (Ρένα)
Αμανατίδης Ιωάννης
Ακρίτα Έλενα
Καριπίδης Ιωάννης
Παπαηλιού Γεώργιος
Παππάς Νικόλαος
