Γιάννης Αμανατίδης: «Επίκαιρο όσο ποτέ το “Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία”»
Γιάννης Αμανατίδης: «Επίκαιρο όσο ποτέ το “Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία”»
| Γ. Αμανατίδης

Την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης για την προάσπιση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της ιστορικής μνήμης, ανέδειξε στη Βουλή, κατά την επετειακή του αναφορά για την εξέγερση του Πολυτεχνείου ο βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Γιάννης Αμανατίδης.
Στην ομιλία του, με αφορμή τη συμπλήρωση 53 χρόνων από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, υπογράμμισε, ότι το Πολυτεχνείο δεν αποτέλεσε ένα μεμονωμένο, αυθόρμητο φοιτητικό ξέσπασμα.
Είχε βαθιά δημοκρατικό, λαϊκό, αντιιμπεριαλιστικό περιεχόμενο. Ήταν η κορυφαία στιγμή αντίστασης απέναντι στο τυραννικό αμερικανοκίνητο καθεστώς της χούντας, που έσπασε τον γύψο στον οποίο προσπάθησαν να βάλουν τη χώρα μας οι επίορκοι αξιωματικοί της δικτατορίας.
«Δεν είναι μόνο μία ημέρα μνήμης. Είναι και μία ημέρα τιμής στους νέους και τις νέες, τους φοιτητές, τους εργαζόμενους, τους αγωνιστές του αντιδικτατορικού αγώνα, όλους εκείνους που θυσιάστηκαν, βασανίστηκαν, εξορίστηκαν, φυλακίστηκαν διεκδικώντας ελευθερία, δημοκρατία, αξιοπρέπεια».
Τόνισε, πως το «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία» παραμένει απολύτως επίκαιρο στη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα:
Ψωμί, γιατί η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι ουσιαστική όταν εξανεμίζεται το εισόδημα των νοικοκυριών, όταν οι εργαζόμενοι δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες, όταν η νέα γενιά δεν μπορεί να σχεδιάσει το μέλλον της με ασφάλεια και αξιοπρέπεια.
Παιδεία, γιατί η γνώση δεν είναι εμπόρευμα και το πανεπιστήμιο δεν μπορεί να μετατρέπεται σε προνόμιο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα να το αγοράσουν.
Ελευθερία, γιατί η δημοκρατία δεν είναι μόνο οι εκλογές, είναι το κράτος δικαίου, είναι η ανεξαρτησία των θεσμών, η ελευθερία του Τύπου, η προστασία των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, η δυνατότητα κάθε πολίτη να διαφωνεί, να διεκδικεί αλλά και να ελέγχει την εξουσία.
Η χούντα- τόνισε- ήταν καθεστώς βίας, διώξεων, βασανιστηρίων, λογοκρισίας και εθνικής τραγωδίας.
Γιατί οι πατριδοκάπηλοι αυτοί τύραννοι οδήγησαν στην εθνική προδοσία της Κύπρου και έστρωσαν το δρόμο στον Αττίλα και στην παράνομη κατοχή των εδαφών της. Σε αυτήν λοιπόν την περίοδο η υποβάθμιση των συμβόλων της αντιδικτατορικής αντίστασης και ο περιορισμός της δημόσιας παρουσίας στους ιστορικούς τόπους του αγώνα δεν είναι πολιτικά ουδέτερες επιλογές. Τέτοιες ενέργειες ενισχύουν την ακροδεξιά, προωθούν τον ιστορικό αναθεωρητισμό και τη λήθη. Η δημοκρατία δεν προστατεύεται με οριζόντιες απαγορεύσεις, αποκλεισμούς, κλειδαριές, αλλά με τη διασφάλιση των ελευθεριών, την ιστορική γνώση, τη συμμετοχή και τον σεβασμό στους αγώνες του λαού».
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, απέτισε φόρο τιμής στους νεκρούς του Νοέμβρη —καταγεγραμμένους στα δικαστικά πορίσματα και τις έρευνες του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών— διαβάζοντας τα ονόματά τους στην αίθουσα της Ολομέλειας, ως έμπρακτη απάντηση σε κάθε προσπάθεια διαγραφής της ιστορικής αλήθειας.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ομιλίας:
Ομιλία Αμανατίδη Γιάννη, για την επέτειο εξέγερσης του Πολυτεχνείου 17/11/2026
Κυρία Υπουργέ και κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
53 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου και η λάμψη και η φλόγα εκείνου του κινήματος εξακολουθεί να φωτίζει και να ζεσταίνει τις καρδιές μας. Εξακολουθεί να αποτελεί πηγή έμπνευσης για τους αγώνες και τις διεκδικήσεις της εποχής μας. Η σημερινή επετειακή μας αναφορά πρέπει να έχει και τον στόχο να στείλουμε ένα μήνυμα διαρκούς υπόμνησης ότι η δημοκρατία δεν είναι ποτέ δεδομένη. Κατακτάται, προστατεύεται, βαθαίνει και διευρύνεται καθημερινά με αγώνες, διεκδικήσεις και με την ενεργή συμμετοχή των πολιτών. Δεν είναι μόνο μία ημέρα μνήμης. Είναι και μία ημέρα τιμής στους νέους και τις νέες, τους φοιτητές, τους εργαζόμενους, τους αγωνιστές του αντιδικτατορικού αγώνα, όλους εκείνους που θυσιάστηκαν, βασανίστηκαν, εξορίστηκαν, φυλακίστηκαν διεκδικώντας ελευθερία, δημοκρατία, αξιοπρέπεια.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Το Πολυτεχνείο δεν ήταν μόνο μια αυθόρμητη στιγμή φοιτητικής διαμαρτυρίας. Αποτελεί τη συμπύκνωση των βαθιά δημοκρατικών και προοδευτικών παραδόσεων του λαού μας. Ούτε ήρθε ως «κεραυνός εν αιθρία». Αποτέλεσε τη συνέχεια των γεγονότων της Νομικής, του κινήματος για διεθνή ύφεση και ειρήνη, για δημοκρατία, για δημόσια δωρεάν παιδεία, του 1-1-4. Είχε βαθιά δημοκρατικό, λαϊκό, αντιιμπεριαλιστικό περιεχόμενο. Ήταν η κορυφαία στιγμή αντίστασης απέναντι στο τυραννικό αμερικανοκίνητο καθεστώς της χούντας, που έσπασε τον γύψο στον οποίο προσπάθησαν να βάλουν τη χώρα μας οι επίορκοι αξιωματικοί της δικτατορίας.
Και το σύνθημα Ψωμί Παιδεία, Ελευθερία παραμένει σήμερα επίκαιρο όσο ποτέ.
Ψωμί, γιατί η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι ουσιαστική, όταν εξανεμίζεται το εισόδημα των νοικοκυριών, όταν οι εργαζόμενοι δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες, όταν η νέα γενιά δεν μπορεί να σχεδιάσει το μέλλον της με ασφάλεια και αξιοπρέπεια.
Παιδεία, γιατί η γνώση δεν είναι εμπόρευμα και το πανεπιστήμιο δεν μπορεί να μετατρέπεται σε προνόμιο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα να το αγοράσουν.
Ελευθερία, γιατί η δημοκρατία δεν είναι μόνο οι εκλογές, είναι το κράτος δικαίου, είναι η ανεξαρτησία των θεσμών, η ελευθερία του Τύπου, η προστασία των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, η δυνατότητα κάθε πολίτη να διαφωνεί, να διεκδικεί αλλά και να ελέγχει την εξουσία.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η τιμή στους αγωνιστές του Πολυτεχνείου σημαίνει να στεκόμαστε απέναντι σε κάθε μορφή αυταρχισμού και φασισμού, απέναντι σε κάθε προσπάθεια να ξαναγραφεί η ιστορία. Και εδώ βρίσκεται μια ακόμη μεγάλη πρόκληση της εποχής μας. Σήμερα βλέπουμε την ακροδεξιά να ενδύεται τον κοινοβουλευτικό μανδύα και να επανεμφανίζεται με θράσος, επιχειρώντας να κανονικοποιήσει το ρατσιστικό μισαλλόδοξο λόγο, να αμφισβητεί δημοκρατικές κατακτήσεις και να επενδύει στην κοινωνική δυσαρέσκεια. Οι προοδευτικές δημοκρατικές δυνάμεις δεν πρέπει να δείχνουμε καμιά απολύτως ανοχή απέναντι στις προσπάθειες εξωραϊσμού της δικτατορίας. Δεν υπάρχει καμιά ιστορική ασάφεια. Η χούντα ήταν καθεστώς βίας, διώξεων, βασανιστηρίων, λογοκρισίας και εθνικής τραγωδίας. Γιατί, οι πατριδοκάπηλοι αυτοί τύραννοι, οδήγησαν στην εθνική προδοσία της Κύπρου και έστρωσαν το δρόμο στον Αττίλα και στην παράνομη κατοχή των εδαφών της.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σε αυτήν λοιπόν την περίοδο, η υποβάθμιση των συμβόλων της αντιδικτατορικής αντίστασης και ο περιορισμός της δημόσιας παρουσίας στους ιστορικούς τόπους του αγώνα δεν είναι πολιτικά ουδέτερες επιλογές. Τέτοιες ενέργειες ενισχύουν την ακροδεξιά, προωθούν τον ιστορικό αναθεωρητισμό και τη λήθη. Η δημοκρατία δεν προστατεύεται με οριζόντιες απαγορεύσεις, αποκλεισμούς, κλειδαριές, αλλά με τη διασφάλιση των ελευθεριών, την ιστορική γνώση, τη συμμετοχή και τον σεβασμό στους αγώνες του λαού.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι. Κυρία Υπουργέ. Κύριε Πρόεδρε.
Οι νεκροί του Νοέμβρη έχουν ονόματα, οικογένειες, ιστορίες. Η αλήθεια της εξέγερσης είναι καταγεγραμμένη και στα δικαστικά αρχεία και στις ιστορικές έρευνες και στις μαρτυρίες και φυσικά στις καρδιές μας και στη μνήμη μας. Το πόρισμα Τσεβά της 22/10/1974 του 74 αναφέρει 18 εξακριβωμένους νεκρούς και άλλους 16 περιπτώσεις που προέκυπταν βασίμως από την έρευνα, η οποία ακολούθησε. Ταυτόχρονα, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών αναφέρει συγκεκριμένα 24 ονόματα, 24 ονόματα τα οποία έχουν γραφεί στην ιστορία και δεν πρόκειται κανείς να τα σβήσει από εκεί.
Τα αναφέρω:
Διομήδης Κομνηνός. Ετών 17. Σπυρίδων Κοντομάρης, ετών 57. Σωκράτης Μιχαήλ, ετών 57. Tόριλ Έγκελαντ, ετών 22. Νορβηγίδα. Βασίλειος Φάμελλος, 26 ετών. Γεώργιος Σαμούρης, 22 ετών. Μάρκος Καραμάνης, 23 ετών. Αλέξανδρος Σπαρτίδης 16 ετών. Δημήτριος Παπαϊωάννου, 60 ετών. Νικόλαος Μαρκούλης, 24 ετών. Στέλιος Καραγιώργης, 19 ετών. Γεώργιος Γεριτσίδης, 47 ετών. Βασιλική Μπεκιάρη, 17 ετών και 5,5 ετών, ο νεότερος νεκρός. Δημήτριος Θεοδωράς. Σπύρος Μαρίνος Γεωργαράς, 31 ετών, Δημήτριος Κυριακόπουλος 35 ετών, Αλέξανδρος Παπαθανασίου 59 ετών, Μιχαήλ Μυρογιάννης είκοσι ετών, Κυριάκος Παντελεάκης 44 ετών, Ιωάννης Μικρώνης 22 ετών, Ανδρέας Κούμπος 63 ετών, Αικατερίνη Αργυροπούλου 76 ετών, Εμμανουήλ Κονιός Κοληνιάς, 47 ετών, Βασίλειος Καράκας, 43 ετών.
Η συμμετοχή του λαού μας και στις σημερινές κινητοποιήσεις, αλλά και σε όσες έρχονται για τα δίκαιά του, με πάντα επίκαιρο το “Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία” θα συνεχιστούν και η καλύτερη απόδοση τιμής είναι η συμμετοχή μας σε αυτές.
Σας ευχαριστώ πολύ.






