Επικοινωνία / Contact Συνδέσεις RSS Twitter Facebook YouTube flickr

Αλ. Τσίπρας: Το όραμά μας φέρει το πρόσημο της Αριστεράς


Ομιλία του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ στην ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ

 

Συντρόφισσες και Σύντροφοι, θέλω να σας ευχαριστήσω όλους και όλες. Να ευχαριστήσω για τις ευχές. Είναι η πρώτη φορά, καθότι τα γενέθλια μου είναι στην καρδιά του καλοκαιριού, που περνάω τα γενέθλιά μου συνεδριάζοντας στην ΚΕ. Αλλά, ίσως, είναι και η πρώτη φορά που βρισκόμαστε κάτω από τόσο σημαντικές ευθύνες. Πρώτη φορά θα πρέπει, λοιπόν, να ανταποκριθούμε σ’ αυτές. Ίσως, χωρίς να κάνουμε και διακοπές φέτος -και δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση αυτό αλλά, ίσως, αφορά και το σύνολο των ανθρώπων που εργάζονται γι’ αυτό τον σκοπό, το σύνολο της ηγετικής ομάδας και της ΚΕ.

Συντρόφισσες και σύντροφοι δεν ξέρω αν θα καταφέρω να σας κεράσω γιατί είστε πολλοί σήμερα, θα φροντίσω, όμως, να σας κεράσω με μεταφορικό τρόπο.  

Η Κεντρική μας Επιτροπή συνέρχεται σε μια περίοδο κομβική για τη χώρα, για την οικονομία αλλά και για τη διακυβέρνησή μας. Θεώρησα, λοιπόν, σκόπιμο σήμερα να κάνουμε έναν απολογισμό αλλά ταυτόχρονα να αναστοχαστούμε τις ευθύνες μας, όχι μόνο στον παρόντα χρόνο αλλά και σε ιστορικό χρόνο, τον ρόλο μας στην χώρα, στην Ευρώπη αλλά και διεθνώς και να σχεδιάσουμε την επόμενη μέρα.

Περάσαμε έναν πολύ δύσκολο κάβο, με τις λιγότερες δυνατές απώλειες για την κοινωνία και κερδίσαμε μια απόφαση για το χρέος, στις 15 του Ιούνη, που έφερε ξανά την εμπιστοσύνη της παγκόσμιας επενδυτικής κοινότητας στην ελληνική οικονομία.

Για πρώτη φορά μετά από 7 χρόνια η Ελλάδα γίνεται είδηση θετική στα διεθνή Μέσα Ενημέρωσης. Για πρώτη φορά ανοίγει ο δρόμος της οριστικής εξόδου από τα προγράμματα στήριξης που ξεκίνησαν το 2010 και ανοίγει ο δρόμος εξόδου της χώρας από τη θλιβερή, για τη χώρα και το λαό μας, περιπέτεια των μνημονίων.

Και αν πολλοί πιστεύουν ότι μετά από όλα αυτά είναι ώρα για χαρές πανηγύρια και χαλάρωση, εγώ σήμερα θα σας πω το αντίθετο. Είναι η ώρα, με ακόμη μεγαλύτερη σοβαρότητα και πιο σκληρή δουλειά, να βάλουμε τα δυνατά μας. Να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις ώστε σε ένα χρόνο από τώρα να βγάλουμε την Ελλάδα οριστικά από τη λάσπη. Και να βάλουμε τα θεμέλια για ένα καλύτερο μέλλον για εμάς και για τα παιδιά μας.

Σήμερα, λοιπόν, με τη Σύνοδο της Κεντρικής Επιτροπής, μου δίνεται η ευκαιρία να απευθυνθώ σε όλους εσάς,  στα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, στους ανθρώπους με τους οποίους μοιραστήκαμε και μοιραζόμαστε κοινά οράματα και αξίες, αλλά και σε όλους τους πολίτες που μας παρακολουθούν.

Σε ενάμισι περίπου μήνα, θα κλείσουμε δύο χρόνια από τις εκλογές του Σεπτέμβρη του 2015. Όταν ο λαός μας, έχοντας για πρώτη φορά απόλυτη γνώση της συμφωνίας που βρισκόταν μπροστά μας, έδωσε σε εμάς εντολή να την υλοποιήσουμε, να την ολοκληρώσουμε με τις λιγότερο δυνατές κοινωνικές απώλειες και να βγάλουμε τη χώρα από τα μνημόνια. Βρισκόμαστε, δηλαδή, λίγο πριν τα μισά της κυβερνητικής μας θητείας.

Μιας θητείας που ο ελληνικός λαός μας εμπιστεύτηκε, αναγνωρίζοντας το ήθος, την εντιμότητα και την αποφασιστικότητα που δείξαμε, στη δύσκολη μάχη στις αρχές του 2015 για να διεκδικήσουμε το δίκιο του λαού μας και μια καλύτερη συμφωνία με τους εταίρους και τους δανειστές μας.

Έχω όμως την βαθιά πεποίθηση ότι ο ελληνικός λαός μας εμπιστεύτηκε και για κάτι ακόμα. Για τη προοπτική να υπάρξει μια κυβέρνηση θεμελιωμένη στην κοινωνική ευαισθησία και την ανιδιοτέλεια. Διότι τα πρόσφατα παραδείγματα κυβερνήσεων στην Ελλάδα, απείχαν πάρα πολύ από αυτό το πρότυπο διακυβέρνησης. Ακόμα και αν μας βομβαρδίζουν με ρητορικά σχήματα περί αριστείας αυτοί που θεωρούν κληρονομικό τους δικαίωμα την εξουσία, λίγους μπορούν να πείσουν.

Διότι είναι δικοί τους άνθρωποι:

-Οι Υπουργοί που έκαναν αμύθητες περιουσίες κατά τη διάρκεια της θητείας τους.

-Τα στελέχη κομμάτων και κυβερνήσεων που βρέθηκαν με εμβάσματα και off shore εταιρίες.

-Οι τεχνοκράτες που μαγείρευαν τα νούμερα για να μπει η Ελλάδα στην ΟΝΕ.

-Τα στελέχη του Δημοσίου που διασπάθισαν δημόσιο χρήμα.

-Οι τραπεζίτες που έδιναν δάνεια με “αέρα”.

-Οι εκδότες και οι καναλάρχες που έπαιρναν δάνεια με “αέρα”.

Όλος αυτός ο εσμός, που έχει συγκεκριμένες πολιτικές καταβολές και εξαρτήσεις, έχει τη θέση που του αρμόζει στη συλλογική συνείδηση του λαού μας. Ο οποίος τους έκρινε, τους καταδίκασε επανειλημμένα σε συνεχείς εκλογικές αναμετρήσεις και έδωσε σε εμάς, γνωρίζοντας και τις αδυναμίες μας, τη δυνατότητα να χαράξουμε μια νέα πορεία.

Αυτή η πορεία, δεν ήταν και δεν είναι φυσικά, εύκολη. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες αναλάβαμε τη διακυβέρνηση το Σεπτέμβριο του 2015, είναι από τις πλέον δύσκολες που είχε να αντιμετωπίσει μια κυβέρνηση από τη μεταπολίτευση και μετά.

Οι προτεραιότητες που θέσαμε όμως ήταν συγκεκριμένες και απολύτως καθαρές απέναντι στον ελληνικό λαό.

-Να υλοποιήσουμε τη συμφωνία.

-Να επαναφέρουμε συνθήκες σταθερότητας που θα επιτρέψουν την ταχεία ανάκαμψη της οικονομίας.

-Να ανασυγκροτήσουμε το κοινωνικό κράτος και να διευρύνουμε το δίχτυ προστασίας προς τους πλέον αδύναμους συμπολίτες μας.

-Να προωθήσουμε αναγκαίες προοδευτικές τομές στη δομή και τη λειτουργία του κράτους και της δημόσιας διοίκησης.

-Να συγκρουστούμε με το κράτος εν κράτει της διαφθοράς και της διαπλοκής.

-Να διαμορφώσουμε συνθήκες ασφαλούς και οριστικής εξόδου από τα μνημόνια και την επιτροπεία στο τέλος του προγράμματος, τον Αύγουστο του 2018.

Δύο χρόνια μετά, ο απολογισμός δείχνει ότι παρά τις μεγάλες δυσκολίες, καταφέραμε να σταθούμε στο ύψος των απαιτήσεων και της εμπιστοσύνης του λαού μας.

Πρώτα και κύρια, στον τομέα της οικονομίας. Ανακτήσαμε πλήρως το κύρος της χώρας. Θέλω όμως να είμαι καθαρός. Το κύρος και η αξιοπιστία της χώρας δεν αποκαταστάθηκε μόνο γιατί υλοποιήσαμε ευρύτατες μεταρρυθμίσεις στο κράτος, στη δημόσια διοίκηση, στους φορολογικούς μηχανισμούς. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις, καθώς και η απόδοση της οικονομίας, ήταν όντως το κλειδί για να ανακτήσουμε το κύρος απέναντι στους επενδυτές και στις αγορές.

Το κύρος της χώρας και του λαού μας, όμως, το ανακτήσαμε μέσα από τις μάχες που δώσαμε. Από την αποφασιστική διαπραγμάτευση που έκανε η δική μας κυβέρνηση, τόσο στην πρώτη, όσο και στην δεύτερη θητεία της.

Θυμηθείτε ποιά ήταν η εικόνα της Ελλάδας μέχρι τότε. Θυμηθείτε τι έλεγαν και τι έγραφαν για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Για τους τεμπέληδες που ζουν πάνω από τις δυνατότητες τους. Και για τις διεφθαρμένες κυβερνήσεις που χρεοκόπησαν τη χώρα αλλά συνεχίζουν να κυβερνούν. Και οι οποίες παρά την ευκολία με την οποία αναλάμβαναν δεσμεύσεις επί σκληρών δημοσιονομικών στόχων, δεν κατάφερναν ποτέ μα ποτέ, όχι να τους πετύχουν αλλά ούτε καν να τους πλησιάσουν.

 

Εμείς λοιπόν, κινηθήκαμε στην αντίθετη κατεύθυνση. Και αλλάξαμε την εικόνα της χώρας. Η Ελλάδα δεν είναι ο παρίας, το μαύρο πρόβατο της Ευρώπης, και αυτό αποδεικνύεται από τις συνεχείς διεθνής αναφορές, από τις επισκέψεις ξένων ηγετών στην χώρα μας. Το γεγονός ότι συγκροτήσαμε την συμμαχία των χωρών του Νότου σε μόνιμη βάση.

Ο λαός μας δεν δυσφημίζεται πια ως τεμπέλης, αλλά ως ένας λαός που υπέφερε δυσανάλογα και άδικα για τις αμαρτίες ενός διεφθαρμένου πολιτικού συστήματος που είναι πια παρελθόν. Και η νέα κυβέρνηση διεκδίκησε, πάλεψε, απαίτησε, συγκρούστηκε αλλά είχε παρά την απειρία της, τη σοφία να γνωρίζει μέχρι που να τεντώσει το σκοινί ώστε αυτό να μη σπάσει. Και πάνω από όλα  έδωσε και συνεχίζει να δίνει τη μάχη και της διαπραγμάτευσης αλλά και της διακυβέρνησης με μοναδικό γνώμονα το συμφέρον του τόπου.

Και πετυχαίνει αποτελέσματα.

-Ξεπεράσαμε κάθε προσδοκία στην απόδοση της οικονομίας.

-Υπερκαλύψαμε τους στόχους του προγράμματος.

-Νοικοκυρέψαμε τα δημοσιονομικά, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος.

-Επαναφέραμε την οικονομία σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

-Ανακτήσαμε την εμπιστοσύνη και θέσαμε τις βάσεις για την ανάκαμψη της οικονομίας.

-Ολοκληρώσαμε δύο αξιολογήσεις σε ένα εξαιρετικά αρνητικό περιβάλλον, γεμάτο εμπόδια και παγίδες. Και τις ολοκληρώσαμε με τις λιγότερες δυνατές απώλειες για τους κοινωνικά αδύναμους. Και εξασφαλίσαμε μια συμφωνία που ορίζει με σαφήνεια τον αλγόριθμο που πρέπει να ακολουθηθεί για την ελάφρυνση του χρέους.

Το πολιτικό σύστημα που λεηλάτησε τις δυνατότητες της χώρας, πριν τη χρεοκοπήσει, κατάφερε το 2009, λίγο πριν τα μνημόνια, να βάλει τη χώρα στη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος, με έλλειμμα 15,1%. Και είμαστε εμείς που βγάλαμε τη χώρα από τη καραντίνα και την επιστρέψαμε στην ευρωπαϊκή κανονικότητα, με πρόβλεψη για συνολικό έλλειμμα μόλις 1,2% το 2017 και πλεόνασμα 0,6% για το 2018.

Είμαστε εμείς που σταθεροποιήσαμε το τραπεζικό σύστημα, βάζοντας τέλος στα θαλασσοδάνεια και ανακεφαλαιοποιώντας με επιτυχία και με το μικρότερο δυνατό κόστος τις τράπεζες. Είμαστε εμείς που επί των ημερών μας είδαμε τους οίκους αξιολόγησης να αναβαθμίζουν την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας, αναγνωρίζοντας την νέα πραγματικότητα της ανάκαμψης.

Τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων να κινούνται πλέον διαρκώς σε απολύτως βιώσιμα επίπεδα, ενώ πριν λίγες μέρες, την Ελλάδα να επιστρέφει στις αγορές χρήματος και την οικονομία να αρχίζει ξανά να πατά σε στέρεο έδαφος.

Δουλέψαμε και δουλεύουμε, όλο αυτό το διάστημα σκληρά, σε αντίξοες συνθήκες, σε εξαιρετικά αρνητικό επικοινωνιακό περιβάλλον, αλλά δουλεύουμε με σχέδιο και στοχοπροσήλωση. Και είμαστε αποφασισμένοι η χώρα να διαβεί με ασφάλεια τον καθαρό διάδρομο διεξόδου που ανοίξαμε. Διεξόδου από τη ζοφερή περίοδο των μνημονίων και της ασφυκτικής επιτροπείας. Και είμαστε αποφασισμένοι να το πετύχουμε και θα το πετύχουμε, η Ελλάδα μπορεί να είναι αυτόνομη ξανά, τον Αύγουστο του 2018, με το οριστικό και αμετάκλητο τέλος των μνημονίων.

Πέρα όμως από την κρίσιμη μάχη της οικονομίας, αυτά τα δύο χρόνια έχουμε δώσει πολλές μάχες και σε άλλα μέτωπα. Προχωρήσαμε και σε μια σειρά από προοδευτικές τομές που δίνουν ένα κρυστάλλινο κοινωνικό στίγμα, της διακυβέρνησης μας. Επιτρέψτε μου να αναφερθώ μονάχα σε ορισμένες από αυτές.

Θα ξεκινήσω από τη σοβαρή και συστηματική δουλειά που γίνεται για την αντιμετώπιση του υπ’ αριθμόν ένα κοινωνικού ζητήματος, την καταπολέμηση της ανεργίας. Από το δυσθεώρητο 27,2% του Απρίλη του 2014, η ανεργία σήμερα έχει περιοριστεί κατά σχεδόν 6 ποσοστιαίες μονάδες. Και μάλιστα μέσα στο πρώτο πεντάμηνο του 2017, οι νέες θέσεις εργασίας έφτασαν τις 256.000, γεγονός που αποτελεί την υψηλότερη επίδοση από το 2001. Ενώ υπολογίζουμε ότι σήμερα, με τη σαφή ανάκαμψη της οικονομίας και τη βοήθεια του τουρισμού, έχουμε ξεπεράσει τις 300.000 νέες θέσεις.

Φανταστείτε ότι την καταστροφική πενταετία 2010- 2014, επί κυβερνήσεων ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, χάθηκαν 900.000 θέσεις εργασίας. Ενώ στο διάστημα της δικής μας διακυβέρνησης όχι μόνο το ισοζύγιο ξανάγινε για πρώτη φορά θετικό αλλά καλύψαμε και το 1/3 της καταστροφής.

Μένει προφανώς πολύς δρόμος μπροστά μας και είμαστε αποφασισμένοι να δώσουμε τη μάχη να τον διαβούμε και να επουλώσουμε τις πληγές της κρίσης. Αν και γνωρίζουμε ότι πολύ πιο δύσκολα και πολύ πιο αργά αποκαθίσταται η ζημιά από όσο θέλει για να επέλθει. Ωστόσο αυτός είναι ο αληθινός εθνικός μας στόχος: Να ξανακερδίσουμε στη χώρα την εργασία και μαζί με αυτήν την αξιοπρέπεια, που χάθηκαν στη πρώτη  καταστροφική πενταετία της κρίσης.

Και δεν είναι ζητούμενο μόνο η αποκλιμάκωση της ανεργίας. Εξίσου σημαντικό με αυτό, είναι και το τι χαρακτηριστικά θα έχουν οι νέες θέσεις εργασίας. Στόχος μας είναι να δημιουργούνται θέσεις πλήρους εργασίας και να γίνουν πλέον ο κανόνας και όχι η εξαίρεση, όπως συνέβη στα χρόνια του άκρατου νεοφιλελευθερισμού και, ακόμα εντονότερα, την περίοδο της κρίσης.

Και είναι θετικό ότι διαμορφώνεται ήδη μια θετική τάση προς αυτή την κατεύθυνση. Που επιβεβαιώθηκε και από τα στοιχεία του Απριλίου που έφεραν μια αξιοσημείωτη ανάκαμψη στις νέες θέσεις πλήρους εργασίας σε σχέση με τις αντίστοιχες της ελαστικής απασχόλησης.

Και την ίδια στιγμή, εντείνουμε τις παρεμβάσεις μας για την απαρέγκλιτη τήρηση της νομιμότητας στους χώρους εργασίας, όπου βλέπουμε τα πρώτα αποτελέσματα, με τον περιορισμό της αδήλωτης εργασίας, από το 19% στο 13%.

Ένας δεύτερος σημαντικός άξονας της δουλειάς μας, είναι ο τομέας της Υγείας. Πρωτίστως, θέλω να αναφερθώ σε μια παρέμβαση που μόνο υπερήφανους μπορεί να μας κάνει: Την θέσπιση του δικαιώματος στη δωρεάν πρόσβαση στις υπηρεσίες Υγείας, για 2,5 εκατομμύρια ανασφάλιστους συμπολίτες μας. Και πιστέψτε με. Δεν ήταν μια εύκολη διαπραγματευτική μάχη αυτή.

Και είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα, την επόμενη εβδομάδα με το νομοσχέδιο που ψηφίζουμε στη Βουλή, διαγράφοντας τα βεβαιωμένα χρέη που προέκυψαν από τη νοσηλεία ανασφάλιστων συμπολιτών μας, μέχρι το 2015.

Έχουμε επίσης ξεκινήσει μια πολύ μεγάλη προσπάθεια για την αντιμετώπιση του προβλήματος της υποστελέχωσης του ΕΣΥ, που διογκώθηκε, εγκληματικά θα έλεγα, στα χρόνια της κρίσης. Από το Σεπτέμβριο του 2015, έχουμε ενισχύσει το ΕΣΥ με 9000 νέο προσωπικό και έχουν προκηρυχθεί ή αναμένεται να προκηρυχθούν θέσεις για άλλα  9500 άτομα. Ενώ εμβληματικού χαρακτήρα είναι η μεταρρύθμιση που αποτελεί τη θεσμική συμπλήρωση του ΕΣΥ και αφορά τη Πρωτοβάθμια φροντίδα Υγείας με την Ίδρυση και στελέχωση 239 Τοπικών Μονάδων Υγείας σε όλη τη χώρα.

Η πρώτη μας νομοθετική πρωτοβουλία, που χαρακτηρίστηκε μονομερής ενέργεια, να σας θυμίσω ήταν ο νόμος για την ανάσχεση της ανθρωπιστικής κρίσης. Ένας όρος που αρνιόταν τότε να τον παραδεχτεί αυτό που ονομάζουμε θεσμικό ευρωπαϊκό πλαίσιο.  Σήμερα ο προϋπολογισμός για τις δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας είναι υπερδιπλάσιος από εκείνον που παραλάβαμε. Από περίπου 780 εκ το 2015, το 2017 ξεπεράσαμε το 1,57 δις. Ενώ το 2019, προβλέπεται να ξεπεράσει το 2,57 δις. Μέχρι σήμερα 560.000 συμπολίτες μας καλύπτονται από το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης με στόχο τις 700.000 μέχρι τέλος του χρόνου.

Στα προγράμματα αντιμετώπισης της φτώχειας έχουν ενταχθεί και άλλες πρωτοβουλίες:

-τα χαμηλά κοινωνικά τιμολόγια ηλεκτρικού και νερού

-η δωρεάν ένταξη παιδιών σε βρεφονηπιακούς σταθμούς: από τις 70.000 θέσεις του 2015 είμαστε σήμερα στις 100.000 με στόχο μέχρι το 2020 να φτάσουμε τις 145.000 θέσεις

-ενώ τα σχολικά γεύματα επεκτείνονται σε πάνω από 130.000 μαθητές και μέχρι το 2019 θα καλύπτουμε περίπου 500.000 μαθητές.

Στο χώρο της παιδείας για πρώτη φορά μετά από χρόνια, πετύχαμε το αυτονόητο. Όλα τα σχολεία μας, σε όλη τη χώρα και στο πιο ορεινό χωριό και στο πιο απομακρυσμένο νησί, άνοιξαν στην ώρα τους, χωρίς ελλείψεις σε δασκάλους, καθηγητές και βιβλία, όταν κάποιοι, που μας κάνουν και μαθήματα αποτελεσματικής διακυβέρνησης, μοιράζανε και κάνανε μαθήματα με φωτοτυπίες μέχρι το Δεκέμβρη.  

Ενισχύσαμε για πρώτη φορά την Ειδική Αγωγή, ανοίγοντας νέα σχολεία, με 600 νέα τμήματα ένταξης και καλύπτοντας όλα τα κενά σε διδακτικό προσωπικό. Ενώ, παρά τη δημοσιονομική δυσκολία, στηρίξαμε την έρευνα αυξάνοντας το προϋπολογισμό και φτάνοντας το 1% και ιδρύοντας το Ελληνικό ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, με αρχικό ποσό τα 250 εκ και ήδη χρηματοδοτούμε νέους επιστήμονες για να παραμείνουν στη χώρα, ήδη έχουμε δώσει τις πρώτες 500 υποτροφίες.

 

Πέρα, όμως, από τη στήριξη των βασικών πυλώνων του κοινωνικού κράτους, φέραμε εις πέρας μια πολύ δύσκολη και απαιτητική αποστολή: Την ολοκλήρωση των μεγάλων έργων υποδομής, διαφυλάσσοντας παράλληλα το δημόσιο συμφέρον.

Επί των ημερών μας παραδόθηκαν οι νέοι οδικοί άξονες που αλλάζουν την όψη της χώρας. Και αυτό συνέβη παρότι παραλάβαμε έργα που είχαν παγώσει, με υπέρογκες απαιτήσεις των παραχωρησιούχων και ταυτόχρονα την προειδοποίηση της Κομισιόν ότι αν τα έργα έμεναν ανολοκλήρωτα θα έπρεπε να επιστραφούν οι κοινοτικοί πόροι.

Καταφέραμε λοιπόν, όχι μόνο να παραδοθούν οι αυτοκινητόδρομοι, αλλά να προκύψει και όφελος για το δημόσιο, ύψους 760 εκατομμυρίων από την επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων με τους παραχωρησιούχους.

 

Θέλω όμως σε αυτό το σημείο να αναφερθώ και σε ορισμένες παρεμβάσεις που αγγίζουν, αν μη τι άλλο, τον αξιακό μας πυρήνα.

Στην εξωτερική πολιτική, και σε μια περίοδο έξαρσης της ανασφάλειας και της περιφερειακής αποσταθεροποίησης, χαράξαμε μια πολύπλευρη και πολυδιάστατη στρατηγική, που βασίζεται σε ισότιμες σχέσεις φιλίας και συνεργασίας με όλα τα κράτη της περιοχής. Η πολιτική αυτή αναγνωρίστηκε έμπρακτα και από τις μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη. Και είναι μια πολιτική που καθιστά την Ελλάδα πόλο ασφάλειας και γέφυρα φιλίας και συνεργασίας σε μια ταραγμένη και αποσταθεροποιημένη περιοχή.

Και στα εθνικά θέματα, επιμένουμε σε μια πολιτική καλοπροαίρετου και ειλικρινούς διαλόγου με όλους, χωρίς όμως να κάνουμε πίσω στις βασικές αρχές και τις κόκκινες γραμμές που έχουμε διατυπώσει ως χώρα. Γραμμές που προσδιορίζονται, βεβαίως, από το Διεθνές Δίκαιο.    

Στο ζήτημα του προσφυγικού κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε μια ακραία κατάσταση, όχι μόνο όσον αφορά τις ροές αλλά κυρίως τη στάση που κράτησαν μια σειρά από κυβερνήσεις της ΕΕ.

Βασική μας αρχή, να αντιμετωπίσουμε αυτό το κρίσιμο ζήτημα, κυρίως στη βάση του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης. Βασικός μας σύμμαχος σε αυτή την προσπάθεια, αποδείχθηκαν οι τοπικές κοινωνίες. Που κράτησαν και κρατάνε αξιοθαύμαστη στάση. Υποδέχτηκαν αυτούς τους ανθρώπους που έψαξαν καταφύγιο από τη φρίκη του πολέμου, έδειξαν αλληλεγγύη και κατανόηση.

Η στάση μας, συνολικά ως χώρα, έγινε αντικείμενο επαίνου από τη διεθνή κοινότητα, ενώ μέχρι και ο Πάπας Φραγκίσκος επισκέφτηκε τη Λέσβο, δείχνοντας την έμπρακτη στήριξη του προς τη χώρα μας.

Για να μην αναφερθώ, βεβαίως, και στην παρουσία του Προέδρου Ομπάμα στην Ελλάδα και στην ιδιαίτερη αναφορά του στην συνεισφορά της Ελλάδας στην υπεράσπιση αξιών.

Και θέλω να πω ότι αυτό είχε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς σε ευρωπαϊκό επίπεδο η Ελλάδα βρέθηκε να δίνει μια δύσκολη μάχη για την υπεράσπιση των ανθρώπινων αξιών, απέναντι σε ξενοφοβικές και ρατσιστικές αντιλήψεις. Μια μάχη για να επικρατήσει στην Ευρώπη η αλληλεγγύη και η ανθρωπιά και όχι οι φράχτες του ακροδεξιού λαϊκισμού.

 

Και με αυτό, θέλω να περάσω στην επόμενη μεγάλη παρέμβαση μας, τον νόμο για την ιθαγένεια. Με τον νόμο αυτόν, αποκαταστάθηκε μια διαχρονική αδικία απέναντι στα παιδιά που γεννήθηκαν εδώ, μεγάλωσαν εδώ και έχουν δικαίωμα να είναι έλληνες πολίτες.

Και βεβαίως να μη ξεχάσω και τα σημαντικά βήματα που έχουμε κάνει, όσον αφορά την άρση των διακρίσεων με βάση το σεξουαλικό προσανατολισμό. Θεσπίζοντας τη διεύρυνση του Συμφώνου Συμβίωσης και για τα ομόφυλα ζευγάρια, ενώ προχωράμε άμεσα στη νομική κατοχύρωση της ταυτότητας φύλου.

 

Συντρόφισσες και σύντροφοι, επιχείρησα έναν πρόχειρο απολογισμό, κυρίως, όμως, για να σας εισάγω στον αναστοχασμό, στο σχεδιασμό της επόμενης μέρας.

Απομένουν δύο χρόνια μέχρι τις εκλογές του 2019. Διάστημα στο οποίο οφείλουμε να σχεδιάσουμε και να ολοκληρώσουμε την οριστική μετάβαση της χώρας στην κανονικότητα και την ανάπτυξη. Αυτή η μετάβαση, μετάβαση ταυτόχρονα σε μια νέα εποχή για τη χώρα, θέτει νέα κρίσιμα ερωτήματα:

-Ποιά θα είναι η Ελλάδα του 2019 όταν θα διεκδικούμε εκ’ νέου την στήριξη και την εντολή του ελληνικού λαού συγκρίνοντας αυτό που παραλάβαμε με αυτό που παραδίδουμε; Ποια θα είναι η Ελλάδα τότε και ποια θα είναι η Ελλάδα που θα διεκδικούμε στην επόμενη τετραετία που θα ζητήσουμε την εντολή και την στήριξη του ελληνικού λαού.

-Και βεβαίως ποιά θα είναι η πολιτική παράταξη που θα διαχειριστεί την Ελλάδα μετά την κρίση; Την Ελλάδα μετά τα μνημόνια. Την Ελλάδα μετά την σκληρή επιτροπεία.

Η Ελλάδα που οραματιζόμαστε εμείς είναι μια Ελλάδα Δίκαιη, δημιουργική, προοδευτική:

- Είναι μια Ελλάδα έξω από τα μνημόνια και την ασφυκτική λιτότητα που έφερε την ελληνική κοινωνία στα όρια της.

- Είναι μια Ελλάδα με ένα νέο παραγωγικό μοντέλο. Γιατί, αν ξαφνικά γυρίσουμε στο 2009 πολύ σύντομα θα ξαναβρεθούμε σε κρίση. Με ένα μοντέλο βασισμένο στην καινοτομία, τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, την ενίσχυση των μορφών κοινωνικής οικονομίας, τη δημιουργία υψηλής προστιθέμενης αξίας. Αξιοποιώντας, έτσι, τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που έχει αυτή η χώρα και το πραγματικά πολύτιμο επιστημονικό και εργατικό δυναμικό της.

- Είναι μια Ελλάδα που θα έχει κερδίσει τη μάχη για την ανάκτηση της εργασίας, περιορίζοντας την ανεργία, σε επίπεδα ευρωπαϊκής κανονικότητας. Γιατί ο στόχος μας το 2019 να έχουμε καταφέρει να περιορίσουμε την ανεργία κατά 10 μονάδες από τη μέρα που αναλάβαμε τη διακυβέρνηση, είναι ένας στόχος ρεαλιστικός. Και φυσικά, με αντίστοιχη αύξηση των θέσεων πλήρους εργασίας και αξιοπρεπούς μισθού, που είναι βασικές προϋποθέσεις για την τόνωση ολόκληρης της οικονομίας.

- Είναι μια Ελλάδα με ένα ισχυρό σύστημα Δημόσιας Υγείας, πλαισιωμένο και από την εμβληματική μεταρρύθμιση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

- Είναι μια Ελλάδα με ένα νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που δεν θα εξοντώνει τη μαθητική κοινότητα, τη πιο ευαίσθητη ηλικία και θα αναβαθμίζει το σχολείο, το δημόσιο κυρίως, σχολείο ως βασικό χώρο εκπαίδευσης της νέας γενιάς και όχι ως εξεταστικό προθάλαμο και πάρεργο των φροντιστηρίων.

- Είναι μια Ελλάδα με περισσότερη δημοκρατία και στον τρόπο εκλογής των αντιπροσώπων του λαού μας, με το πλέον αντιπροσωπευτικό εκλογικό σύστημα που δεν είναι άλλο από την απλή αναλογική τόσο για το Κοινοβούλιο όσο και για του εκπροσώπους μας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

- Είναι μια Ελλάδα με ένα ανασυγκροτημένο κοινωνικό κράτος, που θα παρέχει ουσιαστική κοινωνική προστασία σε όλους όσοι την έχουν ανάγκη

- Είναι μια Ελλάδα με μια πραγματικά ανεξάρτητη και λειτουργική Δικαιοσύνη. Χωρίς παρεμβάσεις και χωρίς απαράδεκτες διακρίσεις υπέρ εργοδοτών και σε βάρος εργαζομένων. Σε βάρος των εργατών γης στη Μανωλάδα. Σε βάρος νέων ανθρώπων που στερούνται την ελευθερία τους, χωρίς αδιάσειστα αποδεικτικά στοιχεία, ενώ βλέπουμε έξω να κυκλοφορούν ελεύθεροι έμποροι ναρκωτικών ή όλοι εκείνοι που διασπάθισαν το δημόσιο χρήμα στη περίοδο της μεγάλης ρεμούλας.

- Είναι μια Ελλάδα με ένα νέο προοδευτικό και σύγχρονο Σύνταγμα, που θα τονώσει το χαμένο κύρος του πολιτικού συστήματος και της ίδιας της δημοκρατίας.

- Και τέλος, η Ελλάδα που οραματιζόμαστε, είναι η Ελλάδα που θα έχει κατοχυρώσει και θα συνεχίζει να ισχυροποιεί την αδιαμφισβήτητη και κομβική της θέση στο διεθνές πεδίο. Ισχυροποιώντας παραδοσιακές συμμαχίες που είχαν ατονήσει και διαμορφώνοντας νέες με στόχο την ειρηνική συνύπαρξη, την συνεργασία, την φιλία των λαών. Να γίνει, δηλαδή, η Ελλάδα γέφυρα φιλίας, συνεργασίας, σταθερότητας σε μια ταραγμένη περιοχή. Και αυτό σημαίνει και την διαρκή μας προσπάθεια να λύσουμε με δίκαιο και βιώσιμο τρόπο το Κυπριακό αλλά και άλλα μεγάλο προβλήματα που για χρόνια μας ταλαιπωρούν και μας ταλανίζουν.    

 

Αυτή την Ελλάδα οραματιζόμαστε. Για αυτή την Ελλάδα είμαστε αποφασισμένοι να ξοδέψουμε κάθε ικμάδα των δυνάμεων μας, για να τη δούμε να παίρνει σάρκα και οστά.

Γνωρίζουμε όμως, συντρόφισσες και σύντροφοι πολύ καλά, ότι αυτό το όραμα για το οποί αγωνιζόμαστε, θα αγωνιστούμε, θα δουλέψουμε σκληρά τα δυο χρόνια μέχρι την επόμενη εκλογική αναμέτρηση δεν είναι ουδέτερο. Φέρει πρόσημο. Πρόσημο πολιτικό, πρόσημο κοινωνικό, πρόσημο ταξικό και ιδεολογικό. Και είναι το πρόσημο της αριστεράς, των αξιών και των ιδανικών που μοιράζεται ο προοδευτικός κόσμος αυτής της χώρας.


Και αυτό το όραμα έχει απέναντι του ένα ανταγωνιστικό σχέδιο:

Το σχέδιο της νεοφιλελεύθερης ελίτ και της ολιγαρχίας του πλούτου, το οποίο εκφράζει σήμερα η ΝΔ του κ. Μητσοτάκη.

Το δικό μας όραμα θέλει να ενώσει τα χαμηλά και μεσαία στρώματα αυτής της κοινωνίας σε μια συλλογική πορεία διεξόδου από την κρίση.

Το σχέδιο της νεοφιλελεύθερης ΝΔ του κου Μητσοτάκη επιδιώκει να βαθύνει τον ταξικό διχασμό στην ελληνική κοινωνία. Να διαλύσει κάθε ίχνος κοινωνικής προστασίας στα χαμηλά στρώματα και να υπηρετήσει απαρέγκλιτα της επιταγές των επιχειρηματικών ελίτ.

Το δικό μας όραμα, θέλει να δώσει τη δυνατότητα στους νέους και τις νέες να εργαστούν και να ζήσουν με αξιοπρέπεια στη χώρα τους.

Το σχέδιο της ΝΔ είναι να γίνουν ακόμα περισσότεροι νέοι και νέες αναλώσιμο προσωπικό σε μια πλήρως απορρυθμισμένη αγορά εργασίας, όπου κυριαρχεί η υποαμειβόμενη και επισφαλής απασχόληση.

Το δικό μας όραμα θέλει να κάνει πράξη την καθολική πρόσβαση των πολιτών, σε ένα υψηλής ποιότητας Δημόσιο Σύστημα Υγείας.

Το σχέδιο της ΝΔ είναι να κάνει απολύσεις στον δημόσιο τομέα. Να απολύσει ακόμα κα γιατρούς και νοσηλευτές, να κλείσει νοσοκομεία, να ενισχύσει τα ιδιωτικά συμφέροντα στον τομέα της Υγείας.

Το δικό μας όραμα θέλει να ενισχύσει αποφασιστικά την παρεχόμενη γνώση και το ερευνητικό έργο των Δημοσίων ΑΕΙ και ΤΕΙ.

Το σχέδιο της ΝΔ είναι να απαξιώσει πλήρως την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και να βαφτίσει «Πανεπιστήμια», τα αμφιβόλου ποιότητας κολέγια που πουλάνε πτυχία διετούς φοίτησης.

Το δικό μας όραμα, είναι να μπει ένα τέλος στη λειτουργία του τριγώνου της διαπλοκής, ανάμεσα σε τράπεζες, πολιτικούς και ΜΜΕ.

Το σχέδιο της ΝΔ, έχει ακρογωνιαίο λίθο του την ύπαρξη και τη λειτουργία αυτού του συστήματος εξάρτησης της πολιτικής από οικονομικά συμφέροντα.

Το δικό μας όραμα είναι ένα άλμα προς το μέλλον, μιας δίκαιης και αυτοδύναμης Ελλάδας.

Το σχέδιο της ΝΔ δεν είναι τίποτα άλλο από επιστροφή στο παρελθόν της καταστροφικής περιόδου Σαμαρά-Βενιζέλου.


Τούτες τις μέρες που βλέπουμε, διαρκώς και σε κάθε μας βήμα, η αντιπολίτευση συνεχώς να βρίσκεται σε μια μανιασμένη στάση, σε ένα αντιπολιτευτικό αμόκ, σε μια στάση που θα έλεγε κανείς ότι δεν είναι στάση για την οποία μας έχει συνηθίσει αυτή η παράταξη.


Μας λένε πολλοί :

Μα γιατί ενοχλείστε που η αντιπολίτευση σας επιτίθεται χωρίς μέτρο σε ότι κάνετε, ακόμα και στα θετικά βήματα που κάνετε για τη χώρα.

Τα ίδια, λένε κάνατε και εσείς.

Τους απαντάμε :

Έχει μεγάλη διαφορά.

Εμείς ασκούσαμε έντονη αντιπολίτευση και προτρέπαμε την τότε ελληνική κυβέρνηση να αντισταθεί σθεναρά στους εταίρους και τους δανειστές μας.

Αυτοί ασκούν αντιπολίτευση προτρέποντας τους εταίρους και τους δανειστές μας να αντισταθούν στην ελληνική κυβέρνηση.

Και είναι τεράστια η διαφορά...

Εμείς δεν ζητήσαμε ποτέ από τους πολίτες να υπονομεύσουν την προοπτική της χώρας, βγάζοντας τα λεφτά τους από το τραπεζικό σύστημα, ούτε κατηγορήσαμε στο Ευρωκοινοβούλιο την Κομισιόν ότι δίνει ανάσες και προοπτικές στην ελληνική οικονομία και κοινωνία.

 

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Η πολιτική σύγκρουση με τους οπαδούς της παλινόρθωσης του πλέον ακραίου και επιθετικού νεοφιλελευθερισμού που γνώρισε η χώρα, είναι διαρκής και ανειρήνευτη. Διότι είναι δυο αντίθετα πολιτικά σχέδια.

Εμείς είμαστε έτοιμοι να αντιπαρατεθούμε πολιτικά με κάθε πτυχή του πολιτικού σχεδίου της ΝΔ του κ. Μητσοτάκη. Αυτό όμως που δεν θα δεχτούμε ποτέ, είναι να μετατρέπεται ο πολιτικός ανταγωνισμός σε ένα βούρκο αθλιότητας, ψεύδους και χυδαίου λαϊκισμού. Διότι τι άλλο παρά χυδαίος λαϊκισμός είναι όταν γίνεται πρώτη είδηση το ότι δώσαμε 50 ευρώ «επίδομα σφραγίδας» στο ελληνικό δημόσιο, επειδή αυτό αναδείχθηκε από ένα διαδικτυακό ιστότοπο που κάνει πλάκα στο διαδίκτυο.

Και ξέρετε, η δική μας ιστορία και η δική μας κουλτούρα είναι μια ιστορία και κουλτούρα διαφορετική. Εμείς δεν θα προτρέπαμε ποτέ τους αυτοδιοικητικούς μας -γιατί η αριστερά έχει πλούσια εμπειρία στην αυτοδιοίκηση, έχει πολύ μεγάλη ιστορία, σχεδόν στήριξε τον αυτοδιοικητικό κορμό και την αυτοδιοικητική λογική σε τούτη τη χώρα-, δεν θα προτρέπαμε ποτέ τους αυτοδιοικητικούς μας να μη συμμετάσχουν σε ένα συνέδριο για την περιφερειακή ανάπτυξη, επειδή θα συμμετείχε εκεί ο πρωθυπουργός της χώρας.  

Η δική μας κουλτούρα είναι αυτή που μας διαχωρίζει διαχρονικά από τους περιθωριακούς ακροδεξιούς και τους νεοφιλελεύθερους φονταμενταλιστές που αποτελούν σήμερα τον ηγετικό πυρήνα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ας θυμόμαστε άλλωστε ότι σε μια αντίστοιχη συζήτηση βρίσκεται αυτή τη στιγμή όλη, σχεδόν, η Ευρώπη. Το αναπτυξιακό και κοινωνικό μοντέλο που υιοθετήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ‘90, και στήριξε όλες του τις ελπίδες στις ελεύθερες αγορές, βρίσκεται πλέον σε σοβαρή κρίση προσανατολισμού.

Σήμερα οι αντιθέσεις διευρύνονται. Τόσο ανάμεσα στα κράτη, όσο και στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Απέναντι σε μια τέτοια πραγματικότητα, η νεοφιλελεύθερη συναίνεση της ευρωπαϊκής δεξιάς με την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, δεν λειτουργεί πλέον. Την συναίνεση αυτή, πάνω στην οποία στηρίχτηκε το ευρωπαϊκό αφήγημα, την υπερβαίνουν πλέον τα πραγματικά αδιέξοδα και η ανάγκη για μια νέα εναλλακτική.

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως και στην ίδια την Γερμανία, η σοσιαλδημοκρατία βρίσκεται πλέον σε φάση αναπροσανατολισμού. Και αναζητά τις προϋποθέσεις και τους όρους προγραμματικών συγκλίσεων με την αριστερά. Ενώ παράλληλα, η κρίση του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος, κάνει ορατό έναν εξ    αιρετικά σοβαρό κίνδυνο: την άνοδο της ακροδεξιάς.     

Είναι λοιπόν προφανές, ότι στις πολιτικές εξελίξεις που δείχνουν να διαμορφώνονται στην Ευρώπη, η αριστερά, μπορεί και πρέπει να διεκδικήσει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Πρωταγωνιστικό ρόλο στην διαμόρφωση μιας εναλλακτικής στρατηγικής και ενός εναλλακτικού πολιτικού σχεδίου. Και στην συσπείρωση των προοδευτικών δυνάμεων γύρω από αυτό. Και ακόμα, πρωταγωνιστικό ρόλο στην ιδεολογική και πολιτική μάχη ενάντια στον ρατσισμό και τον ακροδεξιό λαϊκισμό.   

Σε ένα τέτοιο σκηνικό, ο ρόλος της δικής μας Αριστεράς, ο ρόλος του ΣΥΡΙΖΑ ως δύναμη κυβερνώσα αλλά και διεκδικητική, που μάχεται και αναστοχάζεται στην Ελλάδα αλλά και με ρόλο ιδιαίτερο και διακριτό στην Ευρώπη,  θα είναι κρίσιμος και πρωταγωνιστικός. Γιατί είμαστε η πρώτη Αριστερά στην Ευρώπη, που έχει φτάσει μέχρι την κυβέρνηση. Και γιατί κάθε βήμα εξόδου από την κρίση και απαλλαγής από την επιτήρηση, αναδεικνύει ένα νέο, εντελώς διαφορετικής αντίληψης υπόδειγμα κυβέρνησης, βασισμένο σε αρχές που ιεραρχούν ψηλότερα από οτιδήποτε άλλο, τις ανθρώπινες ανάγκες.

Αυτές τις αρχές καλούνται να υπερασπιστούν και να αναδείξουν σήμερα οι οργανωμένες δυνάμεις της Αριστεράς στο τόπο μας.

-Χτίζοντας στέρεους δεσμούς με την κοινωνία.

-Δίνοντας έναν ανιδιοτελή αγώνα αλληλεγγύης και υπεράσπισης των πιο αδύναμων.

-Διατηρώντας ένα διαρκές μέτωπο απέναντι στον ρατσισμό και την ακροδεξιά.

-Βοηθώντας τους ανθρώπους να αυτοοργανωθούν και να λειτουργήσουν συλλογικά σε όλα τα πεδία.

Και ακόμα – και αυτό δεν πρέπει να μας φοβίζει-, ελέγχοντας την κυβέρνηση εκεί που χρειάζεται, αλλά και φέρνοντάς την σε πιο ευθεία και άμεση επαφή με τα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας.

 

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Η χώρα βρίσκεται ήδη στο κατώφλι μιας νέας εποχής. Είναι ευθύνη και καθήκον μας, αυτή η νέα εποχή να αφορά και μια νέα Ελλάδα.

Μια Ελλάδα όπου πρωταγωνιστικό ρόλο θα έχουν η Δημοκρατία, η Παραγωγική Ανασυγκρότηση και η Κοινωνική Αλληλεγγύη.

Με σχεδιασμό και στόχους, διαρκή εγρήγορση και ακόμα περισσότερη αποτελεσματικότητα, καλούμαστε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις αυτής της νέας εποχής.

Και να μη ξεχνάμε, καλούμαστε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις με τα μάτια πάντα στραμμένα στην κοινωνία, σε αυτούς που για χρόνια υπέστησαν τις άδικες συνέπειες μιας κρίσης, την οποία δεν προκάλεσαν αυτοί.

Και η πρώτη μας μέριμνα είναι να αποδώσουμε ξανά δικαιοσύνη.

Να επουλώσουμε τις πληγές.

Να πολεμήσουμε τις ανισότητες.

Να δώσουμε όραμα και ελπίδα στους νέους και τις νέες της πατρίδας μας.

Για μια Ελλάδα δίκαιη και δημιουργική.


Με αυτές τις σκέψεις, λοιπόν, θέλω να σας ζητήσω να μη κουραστείτε να εργάζεστε διαρκώς για την επίτευξη αυτών των στόχων. Όχι για να βοηθήσετε τη κυβέρνηση, αλλά για να βοηθήσουμε τη πατρίδα μας να γυρίσει σελίδα και το λαό μας να ξανασταθεί στα πόδια του με αξιοπρέπεια. Την ελληνική κοινωνία και τους πιο αδύναμους να μπορέσουν να δουν ελπίδα και προοπτική.

Δεν θα είναι εύκολος ο δρόμος. Δεν σας περιέγραψα, εξάλλου, έναν δρόμο που δεν θα έχει δυσκολίες, που θα είναι στρωμένος με ροδοπέταλα.

Είμαι σίγουρος, όμως, ότι όπως μέχρι σήμερα κάναμε, έτσι και τώρα, θα κάνουμε ότι χρειάζεται, θα δώσουμε την τελευταία ικμάδα των δυνάμεών μας για να ανταποκριθούμε σ’ αυτόν τον ιστορικό στόχο.

Και είμαι σίγουρος ότι τα μέλη της ΚΕ, τα μέλη του κόμματος, θα εργαστούν σκληρά  για να ανταποκριθούν σ’ αυτή τη μεγάλη ευθύνη το επόμενο διάστημα. Και είμαι σίγουρος ότι θα το πετύχουμε.

Τα καλύτερα είναι μπροστά μας.

 

Σας ευχαριστώ πολύ, καλή δύναμη και καλή συνέχεια…     

Save

Save

Save

Save

Save